KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi fuqarolarining siyosiy huquqlari tushunchasi va tizimini chuqur tahlil qilish bugungi kunda davlat qurilishi va jamiyat rivojlanishining ustuvor yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. O'zbekistonda 2017-2021 yillarda "Harakatlar strategiyasi" doirasida amalga oshirilgan islohotlar natijasida fuqarolik jamiyati institutlarining faolligi sezilarli darajada oshdi, xususan, 2023 yilgacha nodavlat notijorat tashkilotlari (NNT) soni 10 mingdan oshib, so'nggi besh yilda 25% ga o'sdi [1]. Bu esa o'z navbatida fuqarolarning davlat va jamiyat ishlarini boshqarishdagi ishtirokini ta'minlovchi siyosiy huquqlarni yanada samarali amalga oshirishga zamin yaratdi. O'zbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining 2021 yilgi prezidentlik saylovlari bo'yicha ma'lumotlariga ko'ra, saylovchilarning 80.4% ishtirok etganligi fuqarolarning siyosiy jarayonlarga qiziqishi yuqori ekanligidan dalolat beradi [2]. Shuningdek, 2022 yilda o'tkazilgan referendumda Konstitutsiyaviy islohotlar bo'yicha fuqarolarning 84% dan ortig'i ovoz berishi, davlat ahamiyatiga molik masalalarni bevosita hal etishda aholining faol pozitsiyasini ko'rsatdi [3]. Bu raqamlar siyosiy huquqlarni mustahkamlashga qaratilgan amaliy chora-tadbirlar samaradorligini tasdiqlaydi va ushbu mavzuning dolzarbligini yanada oshiradi. Mavzuning dolzarbligi shundaki, demokratik tamoyillar asosida qurilayotgan yangi O'zbekiston jamiyatida fuqarolarning davlat boshqaruvida bevosita va bilvosita ishtirokini ta'minlash, ularning siyosiy faolligini oshirish hamda huquqlarini amalda ro'yobga chiqarish mexanizmlarini takomillashtirish zarur. Hali ham davlat organlarining ochiqligi va shaffofligini oshirish, jamoatchilik nazorati mexanizmlarini kuchaytirish, qonun tashabbusi huquqidan foydalanish samaradorligini oshirish borasida tizimli yondashuvlar talab etilmoqda. Masalan, fuqarolarning murojaatlari bilan ishlash tizimi sezilarli darajada yaxshilangan bo'lsa-da, ularning sifatli ijrosi va murojaatlar natijasida qonunchilikka kiritilayotgan o'zgarishlar mexanizmi hali to'liq ishga tushirilmagan [5]. Demokratiya indeksi bo'yicha O'zbekistonning pozitsiyasini yanada yaxshilash, fuqarolik jamiyatini rivojlantirish orqali mamlakatning xalqaro maydondagi nufuzini oshirish ham ushbu tadqiqotning amaliy ahamiyatini ko'rsatadi. Ushbu muammolarni hal etish orqali mamlakatimizda fuqarolar siyosiy huquqlar ...