KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligining konstitutsiyaviy-huquqiy xususiyatlarini tadqiq qilish hozirgi global oʻzgarishlar va mamlakatning demokratik islohotlar jarayonida ayniqsa dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Statistika agentligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-yilda respublikaga kelgan chet el fuqarolari soni 6,6 million kishidan oshgan boʻlsa, shu davrda doimiy yashash uchun ketgan fuqarolar soni esa 11,5 ming kishini tashkil etgan [1]. Ushbu raqamlar fuqarolik masalalarining dinamik xususiyatini yaqqol koʻrsatadi va uning huquqiy tartibga solinishining muhimligini taʼkidlaydi. Bundan tashqari, 2021-yilda Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi toʻgʻrisidagi qonunning yangi tahriri qabul qilinishi bilan, 2005-yilgacha Oʻzbekistonga kelib, ammo pasport ololmagan 50 mingdan ortiq shaxsga fuqarolik berilgani [2] fuqarolik masalalarining ijtimoiy-siyosiy ahamiyatini yanada oshirgan. Bu holat fuqarolik institutining jamiyat va davlat hayotidagi oʻrni, uning huquqiy asoslari va amaliyotining doimiy takomillashtirilishini talab etadi. Fuqarolikning huquqiy-konstitutsiyaviy jihatlarini chuqur oʻrganish mamlakatning barqaror rivojlanishi, inson huquq va erkinliklarining kafolatlanishi hamda xalqaro huquq normalariga muvofiqligini taʼminlash uchun zarurdir. Bugungi kunda fuqarolik masalalari bilan bogʻliq bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Xususan, bipatridiya va apatridiya holatlarining oldini olish, fuqarolikdan chiqish yoki uni tiklash jarayonlarining shaffofligini oshirish, shuningdek, fuqarolik masalalarida yuzaga keladigan nizolarni samarali hal etish mexanizmlarini takomillashtirish zaruriyati sezilmoqda. Masalan, xalqaro mehnat migratsiyasi sharoitida Oʻzbekiston fuqarolarining xorijdagi huquqiy himoyasi va fuqarolik masalalarining oʻzaro kelishuvi boʻyicha muammolar ham dolzarb. Shuningdek, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari davrida fuqarolikni berish va qayd etish jarayonlarini raqamlashtirish, byurokratik toʻsiqlarni bartaraf etish ham muhim vazifalardan biridir. Oʻzbekistonning jahon hamjamiyatidagi oʻrni ortib borayotganini hisobga olsak, fuqarolik siyosatini xalqaro standartlarga moslashtirish, xususan, ikki fuqarolikka munosabat, fuqaroligi boʻlmagan shaxslar muammosini hal etishda xalqaro tajribalarni chuqur oʻrganish va ularni milliy qonunchilikka implementatsiya qilish masalasi alohida ahamiyat kasb e ...