KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonning jahon bozoriga integratsiyasi mamlakatning iqtisodiy rivojlanish strategiyasida markaziy o'rin egallab kelmoqda. Jahon savdo tashkiloti (JST) ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda jahon savdosi hajmi 32 trillion dollarni tashkil etgan bo'lsa [1], O'zbekistonning umumiy tovar va xizmatlar eksporti hajmi 2023-yilda 22,2 milliard dollarga yetib, 2022-yilga nisbatan 23,8% ga o'sdi [2]. Ushbu o'sish sur'atlari mamlakat iqtisodiyotining tashqi bozorlarga ochilish imkoniyatlarini ko'rsatsa-da, umumiy jahon savdosidagi ulushi hanuz past darajada qolmoqda [3]. Xususan, O'zbekistonning jahon bozoridagi ulushi 0,07% ni tashkil etadi [4], bu esa mamlakatning mavjud eksport salohiyati va diversifikatsiya imkoniyatlaridan to'liq foydalanilmayotganini anglatadi. Tashqi savdo aylanmasining yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 70% dan ortiq bo'lishiga qaramay [2], eksport tarkibida xomashyo mahsulotlarining ustunligi va geografik diversifikatsiyaning cheklanganligi kabi tizimli muammolar O'zbekistonning jahon bozoriga barqaror integratsiyalashuviga to'siq bo'lmoqda. Shu sababli, milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini oshirish va barqaror iqtisodiy o'sishni ta'minlash uchun jahon bozoriga chiqish bilan bog'liq muammolarni har tomonlama tahlil qilish va ularning samarali yechimlarini ishlab chiqish dolzarb vazifadir. Ushbu mavzu bugungi kunda ayniqsa muhim ahamiyat kasb etadi, chunki global iqtisodiyotda xalqaro savdo munosabatlarining murakkablashuvi, protektsionizm tendensiyalarining kuchayishi va logistika zanjirlaridagi uzilishlar yangi tahdidlarni yuzaga keltirmoqda. O'zbekiston iqtisodiyotining jahon bozoriga integratsiyasi jarayonida milliy ishlab chiqaruvchilar duch kelayotgan asosiy muammolar qatoriga raqobatbardoshlikning pastligi, mahsulot diversifikatsiyasining yetarli emasligi, texnik reglamentlar va standartlarga muvofiqlik, shuningdek, moliyaviy resurslarga va xalqaro bozorlarga chiqish bo'yicha ma'lumotlarga kirishdagi cheklovlar kiradi [5]. Mavjud muammolarni chuqur tahlil qilmasdan va ularga mos samarali yechimlarni topmasdan turib, O'zbekistonning jahon bozorida o'z o'rnini mustahkamlashi va eksport salohiyatini to'liq ro'yobga chiqarishi qiyin kechadi. Shuningdek, Jahon Savdo Tashkilotiga a'zo bo'lish jarayoni ham mamlakatga yangi imkoniyatlar bilan birga, yangi majburiyatlar va raqobat sharoitlarini yuklaydi, bu esa ushbu masalaning ama ...