KURS ISHI

KIRISH Inson huquqlarining himoyasi va kafolatlanishi har qanday demokratik davlatning asosiy ustunlaridan biridir. O'zbekistonda bu boradagi islohotlar keng ko'lamli tus olgan bo'lib, so'nggi yillarda inson huquqlari bo'yicha milliy institutlar faoliyati tubdan takomillashtirildi. Xususan, 2017-2021 yillarda qabul qilingan Harakatlar strategiyasi doirasida O'zbekistonning jahon inson huquqlari indeksidagi o'rni sezilarli darajada yaxshilandi. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Inson Huquqlari Kengashi ma'lumotlariga ko'ra, O'zbekiston inson huquqlari sohasidagi xalqaro majburiyatlarni bajarish borasida 2020 yilda 132-o'rindan 2023 yilda 78-o'ringa ko'tarildi [1]. O'zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining 2023 yilgi hisobotiga ko'ra, 2022 yilda Fuqarolik jamiyati institutlari tomonidan davlat organlariga 12 mingdan ortiq murojaatlar yuborilib, ularning 78%i ijobiy hal etilgan [2]. 2023 yilda Oliy Majlisning Inson huquqlari bo'yicha vakili (Ombudsman) devoniga kelib tushgan murojaatlar soni 2021 yilga nisbatan 45% ga oshib, 25 mingdan ortiqni tashkil etdi, bu esa aholining huquqiy ongini oshib borayotganidan dalolat beradi [3]. Ushbu raqamlar mamlakatda inson huquqlari himoyasi mexanizmlariga bo'lgan ehtiyoj va ishonchning ortib borayotganini ko'rsatadi. Bugungi kunda inson huquqlari bo'yicha milliy institutlar faoliyatini yanada samaradorligini oshirish, ularning mustaqilligini ta'minlash va xalqaro standartlarga to'liq moslashtirish dolzarb vazifa bo'lib qolmoqda. Global kontekstda inson huquqlari sohasidagi yangi tahdidlar, masalan, raqamli huquqlar, shaxsiy ma'lumotlar himoyasi va ekologik huquqlar dolzarblashib borayotgan bir sharoitda, O'zbekistondagi mavjud milliy institutlarning bu yangi chaqiriqlarga munosib javob berishi muhimdir. Xususan, O'zbekistonning Parij prinsiplariga to'liq mos ravishda inson huquqlari bo'yicha milliy institutlar faoliyatini mustahkamlash strategiyalari yetarli darajada ishlab chiqilmaganligi, ularning faoliyatini moliyaviy barqarorligini ta'minlash mexanizmlaridagi kamchiliklar hamda faoliyat samaradorligini o'lchash uchun aniq KPI (Key Performance Indicators) tizimining to'liq shakllanmaganligi kabi masalalar tadqiqotlar talab qilmoqda. Shuningdek, inson huquqlari bo'yicha milliy institutlar va fuqarolik jamiyati institutlari o'rtasidagi hamkorlikni kuchaytirish, davlat organlarining inson huquqlarini hurmat qilish ...