KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda dasturiy ta’minot sanoati so‘nggi yillarda sezilarli o‘sishni ko‘rsatmoqda. Xususan, 2023-yilda bu sohaning eksport hajmi 340 million dollarga yetgan bo‘lib [1], bu 2022-yilga nisbatan 2 barobardan ko‘proq o‘sishni anglatadi. Umumjahon miqyosida esa dasturiy ta’minot bozori 2023-yilda 600 milliard dollardan oshgan va 2030-yilga borib 1.3 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Bu o‘sish, asosan, zamonaviy dasturlash tamoyillari, jumladan, obyektga yo‘naltirilgan dasturlash (OOD) va uning asosiy ustuni bo‘lgan polimorfizmdan samarali foydalanish bilan bog‘liq. Raqamli transformatsiya jarayonlari, sun’iy intellekt va ma’lumotlar fanining jadal rivojlanishi murakkab geometrik hisoblashlar, 3D modellashtirish va virtual reallik ilovalariga bo‘lgan talabni oshirmoqda. Bu esa turli shakllar yuzasini hisoblash kabi vazifalarni tez, samarali va kengaytiriluvchan tarzda amalga oshirishni taqozo etadi. Ushbu mavzu, ayniqsa, hozirgi texnologik inqilob davrida alohida ahamiyat kasb etadi. An’anaviy usullarda geometrik shakllar yuzasini hisoblashda har bir shakl turi (uchburchak, doira, kvadrat va boshqalar) uchun alohida funksiya yoki algoritm yozish zaruriyati yuzaga keladi. Bu esa kod takrorlanishiga, dasturning murakkabligini oshirishiga va uni yangilash yoki kengaytirishda qiyinchiliklarga olib keladi. Polimorfizmdan foydalanish esa bunday muammolarga yagona, elegant va kengaytiriluvchan yechim taklif etadi. Dasturchilarga bir xil interfeys orqali turli obyektlar bilan ishlash imkonini berib, kodning qayta ishlatilishini, moslashuvchanligini va umumiy samaradorligini oshiradi. Hozirda hal etilmagan asosiy muammo shundan iboratki, polimorfizm tamoyilining amaliy qo‘llanilishi, ayniqsa, geometrik hisoblashlarda, O‘zbekiston dasturiy ta’minot ishlab chiqish amaliyotida yetarlicha keng tarqalmagan. Bu esa loyihalarning tezligini, sifatini va uzoq muddatli barqarorligini cheklashi mumkin. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda juda yuqori bo‘lib, ko‘plab taniqli olimlar bu yo‘nalishda fundamental tadqiqotlar olib borganlar. Masalan, Bjarne Stroustrup (2000-yillar) OOD va C++ tilining yaratuvchisi sifatida polimorfizm konsepsiyasining nazariy asoslari va uni dasturlashda qanday qo‘llash mumkinligini batafsil yoritib bergan [3]. Ralph Johnson, Richard Helm, John Vlissides va Erich Gamma (Design Patterns kitobi mualliflari, 1994 ...