KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda huquqbuzarliklar profilaktikasi tizimini takomillashtirish jamiyatda qonun ustuvorligini ta’minlash va fuqarolar xavfsizligini mustahkamlashning muhim omillaridan biridir. Ichki ishlar organlari profilaktika inspektorlarining Majburiy ijro byurosi (MIB) bilan o‘zaro hamkorligi jinoyatchilikning oldini olish va ijtimoiy xavfni kamaytirishda rivojlanish imkoniyatini beradi. Masalan, O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda MIB tomonidan jami 17 trillion so‘mdan ortiq mablag‘ undirilgan bo‘lib, bu o‘tgan yilga nisbatan 15% ga o‘sishni ko‘rsatadi [1]. Bu raqamlar, bir tomondan, sud hujjatlarining ijro etilishida jiddiy muammolar mavjudligini ko‘rsatsa, ikkinchi tomondan, ijro jarayonlarida yuzaga keladigan huquqbuzarliklarning oldini olish mexanizmlarini takomillashtirish zaruratini taqozo etadi. Jumladan, MIB faoliyatida tez-tez uchraydigan, masalan, aliment majburiyatlarini bajarmaslik, kommunal to‘lovlarni o‘z vaqtida amalga oshirmaslik kabi holatlar ko‘pincha maishiy muammolar, qarindoshlar o‘rtasidagi nizolar va hatto og‘irroq jinoyatlarga zamin yaratishi mumkin. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, 2023-yilda aliment undirish bilan bog‘liq ijro hujjatlari umumiy ishlar hajmining qariyb 30% ini tashkil etgan [2]. Profilaktika inspektorining bu jarayonlarga samarali aralashuvi nafaqat qarzni undirishga yordam beradi, balki ijrochilik bilan bog‘liq ziddiyatlarni hal etish orqali oilalardagi barqarorlikni ta’minlash va kelajakdagi huquqbuzarliklarning oldini olishga xizmat qiladi. Bugungi kunda mamlakatimizda “Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari” tamoyili asosida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, shu jumladan, huquqbuzarliklar profilaktikasi tizimini takomillashtirishga qaratilgan Prezident Farmonlari va Qarorlari ushbu mavzuning dolzarbligini yanada oshirmoqda. Huquqiy ong va madaniyatni yuksaltirish, aholining huquqiy savodxonligini oshirish profilaktika ishlarining ajralmas qismidir. Ayniqsa, fuqarolarning majburiy ijro bilan bog‘liq masalalarda huquqiy xabardorligini oshirish, ularning MIB va profilaktika inspektorlari bilan o‘zaro munosabatlarini tartibga soluvchi mexanizmlarni takomillashtirish hozirgi kunda hal etilmagan qator muammolarni keltirib chiqaradi. Xususan, majburiy ijro jarayonlarida vujudga keladigan fuqarolarning shikoyatlari, ijro hujjatlari ijrosi bilan bog‘liq nizolar p ...