KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida huquqbuzarliklar profilaktikasi tizimi davlat siyosatining ustuvor yo'nalishlaridan biri bo'lib, uning samaradorligi jamiyatda qonun ustuvorligini ta'minlash va fuqarolar xavfsizligini mustahkamlashda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Ichki ishlar organlari faoliyatiga oid rasmiy statistik ma’lumotlarga ko’ra, so’nggi besh yil ichida huquqbuzarliklar umumiy soni 10-15% ga qisqargan bo'lsa-da [1], ma’muriy huquqbuzarliklar, xususan, jamoat tartibini buzish, mayda bezorilik va yo’l harakati qoidabuzarliklari soni o'zgaruvchan dinamikani ko'rsatmoqda. Masalan, 2023-yil yakuni bo'yicha ma’muriy huquqbuzarliklar soni 2022-yilga nisbatan 5.2% ga o'sgani qayd etilgan [2]. Bu ko'rsatkichlar profilaktika inspektorining ma’muriy cheklash choralarini qo’llash faoliyatini takomillashtirish zaruratini ko'rsatadi, chunki profilaktika inspektorlari aynan ushbu turdagi huquqbuzarliklarning oldini olish va bartaraf etishda asosiy bo’g’in hisoblanadi. Shuningdek, 2023-yilda profilaktika inspektorlariga jami 2.3 milliondan ortiq murojaatlar kelib tushgan bo‘lib, ularning 70% dan ortig‘i ma’muriy huquqbuzarliklar bilan bog‘liq masalalarni qamrab olgan [3]. Ushbu raqamlar mavzuning dolzarbligini va profilaktika inspektori faoliyatining samaradorligini oshirish bo’yicha tizimli yechimlarga ehtiyoj borligini yaqqol ko’rsatmoqda. Mavzuning dolzarbligi shundaki, bugungi kunda jamiyatda huquqbuzarliklar, ayniqsa, ma’muriy huquqbuzarliklar sonini kamaytirish va fuqarolar xavfsizligini ta’minlash borasida profilaktika inspektori zimmasidagi vazifalar yanada kengaymoqda. Ma’muriy cheklash choralarini qo’llashda qonuniylik, asoslilik va samaradorlikni ta’minlash jamiyatning huquqiy ongi va madaniyatini yuksaltirishda muhim rol o’ynaydi. Ammo, hozirgi kunda profilaktika inspektorining faoliyatida, xususan, ma’muriy cheklash choralarini qo'llashda bir qator muammolar mavjud. Bularga profilaktika inspektorlarining kasbiy tayyorgarligi darajasining xilma-xilligi, huquqbuzarliklar profilaktikasining zamonaviy metodologiyalarini yetarli darajada qo'llamaganlik holatlari, ma'muriy cheklash choralarini qo'llashda yuzaga keladigan huquqiy kolliziyalar va amaliyotdagi tafovutlar kiradi. Ushbu muammolar faoliyat samaradorligini pasaytiribgina qolmay, fuqarolarning ichki ishlar organlariga bo’lgan ishonchiga ham salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin. Shuning uchun prof ...