KURS ISHI

KIRISH 2023-yil ma'lumotlariga ko'ra, global ta'lim texnologiyalari (EdTech) bozori hajmi 250 milliard AQSH dollaridan oshdi va 2030-yilga borib yillik o'rtacha 16,5% o'sish sur'ati bilan 600 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. Ushbu global tendensiyalar O‘zbekiston ta’lim tizimiga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Xususan, O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish bo‘yicha Prezident qarorlari ijrosi doirasida ta’lim sohasini raqamlashtirishga ustuvor ahamiyat qaratilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yildagi “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi doirasida ta’lim muassasalarida raqamli texnologiyalarni joriy etishga qaratilgan qator tashabbuslar ilgari surilgan bo‘lib, bu jarayon talabalarni boshqarish tizimlariga (SMS) bo‘lgan talabni keskin oshirdi. O‘zbekistonda oliy ta'lim muassasalari soni 2016-yildagi 77 tadan 2023-yilga kelib 200 dan oshgani [2], talabalar kontingenti esa so‘nggi yetti yilda 3,5 barobarga o‘sib, 1 milliondan ortiqni tashkil etgani [3] ushbu tizimlarning zarurligini yaqqol ko‘rsatib turibdi. Mazkur ma’lumotlar ta’lim muassasalarida samarali va avtomatlashtirilgan boshqaruv vositalariga bo‘lgan ehtiyojni ta’kidlaydi, ayniqsa talabalarning o‘quv jarayonlari, akademik ko‘rsatkichlari, to‘lovlar va boshqa ma’muriy masalalarini boshqarishda. Hozirgi kunda O‘zbekiston ta’lim tizimida talabalarni boshqarish jarayonlarida hali ham ma'lum muammolar saqlanib qolmoqda. Jumladan, ko‘plab oliy ta’lim muassasalarida ma’lumotlarni qog‘ozda qayta ishlash, ma’lumotlar bazalarining tarqoqligi, turli bo‘limlar o‘rtasida axborot almashinuvi samaradorligining pastligi, shuningdek, hisobotlarni tayyorlashda vaqt va resurslarning ko‘p sarflanishi kabi holatlar kuzatilmoqda. Ushbu muammolar ta'lim sifatiga, boshqaruvning shaffofligiga va talabalarga ko'rsatilayotgan xizmatlarning tezkorligiga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda. Misol uchun, o‘quv jarayonini rejalashtirish, dars jadvallarini tuzish, imtihon natijalarini qayta ishlash va stipendiya tayinlash kabi jarayonlarning avtomatlashtirilmaganligi akademik ma’muriyatga qo‘shimcha yuklama yaratib, xatoliklar ehtimolini oshiradi. Natijada, zamonaviy axborot texnologiyalaridan, xususan, Python dasturlash tilidan foydalanib samarali Talabalarni Boshqarish Tizimini (SMS) yaratish orqali bu kabi muammolarni bartaraf etish, boshqaruv samaradorligini oshirish va ta’l ...