KURS ISHI

KIRISH Raqobatbardoshlik har qanday biznes faoliyatining ajralmas qismi bo'lib, uning samarali boshqaruvi korxona barqarorligi va rivojlanishining asosiy omili hisoblanadi. O'zbekiston Respublikasida raqobat muhitining rivojlanishi so'nggi yillarda sezilarli darajada faollashdi, xususan, 2023-yilda raqobatbardoshlik indeksi 67,5 ballni tashkil etgan holda, mintaqadagi o'z o'rnini mustahkamladi [1]. Sun'iy intellekt (AI) texnologiyalarining jadal rivojlanishi tufayli global qidiruv algoritmlari bozorining hajmi 2023-yilda 34,5 milliard dollarga yetgan va 2028-yilga borib 89,7 milliard dollarni tashkil etishi prognoz qilinmoqda, bu esa ushbu texnologiyalarning iqtisodiyotning turli sohalariga integratsiyalashuvi zaruratini ko'rsatadi [2]. Raqib qidiruvi algoritmik yechimlarni takomillashtirish orqali korxonalarga bozor tendensiyalarini, raqobatchilarning kuchli va zaif tomonlarini chuqur tahlil qilish imkoniyatini beradi, bu esa strategik qarorlar qabul qilishda muhim ustunlik yaratadi [3]. Hozirgi shiddatli raqobat sharoitida an'anaviy raqobatchilarni tahlil qilish usullari o'z samaradorligini yo'qotmoqda, chunki ma'lumotlar hajmi va tezligi ularni qo'lda qayta ishlash imkoniyatidan ancha oshib ketgan. Bozorning dinamik xarakteri va yangi texnologiyalarning paydo bo'lishi korxonalar oldiga raqobatchilarning strategiyalarini real vaqt rejimida kuzatib borish va tahlil qilish vazifasini qo'ymoqda. Aks holda, ular bozor ulushini yo'qotishi, innovatsion imkoniyatlarni boy berishi va oxir-oqibat, raqobatda ortda qolishi mumkin. Shuningdek, O'zbekiston bozorida raqobatbardoshlikni oshirishga qaratilgan amaliy algoritmlar va tizimlar yetishmovchiligi, xususan, mahalliy biznes sharoitlariga moslashtirilgan sun'iy intellekt asosidagi raqib qidiruvi yechimlarining kamligi mazkur tadqiqot mavzusining dolzarbligini yanada oshiradi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha olib borilgan tahlillar shuni ko'rsatadiki, raqib qidiruvi va sun'iy intellekt texnologiyalari sohasi xalqaro miqyosda ko'plab olimlar tomonidan faol o'rganilgan. Masalan, Porter, M. E. (1980) o'zining "Competitive Strategy" asarida raqobatchilarni tahlil qilishning besh kuch modelini taklif qilib, sanoatdagi raqobatbardoshlikni tushunish uchun fundamental asos yaratgan [4]. Rumelt, R. P. (1984) esa strategik tahlilda resurslarga asoslangan yondashuvni rivojlantirib, firmalarning barqaror raqobat u ...