KURS ISHI

KIRISH Oziq-ovqat xavfsizligi va agrar sektorda samaradorlikni oshirish bugungi kunda global kun tartibidagi eng muhim masalalardan biridir. Jahon banki maʼlumotlariga koʻra, 2050-yilga borib sayyoramiz aholisi 9.7 milliard kishiga yetishi kutilmoqda va bu oziq-ovqat ishlab chiqarishni hozirgi darajadan kamida 70% ga oshirishni talab qiladi [1]. Ushbu ehtiyojni qondirishda qishloq xoʻjaligini modernizatsiya qilish, jumladan, radioelektron qurilmalarni integratsiyalashning ahamiyati tobora ortib bormoqda. Xususan, 2023-yilda aqlli qishloq xoʻjaligi texnologiyalari global bozori 24.3 milliard AQSh dollarini tashkil etib, 2030-yilga borib 43.6 milliard AQSh dollariga yetishi prognoz qilinmoqda, bu yillik oʻrtacha 7.5% oʻsishni anglatadi [2]. Oʻzbekistonda ham qishloq xoʻjaligi yalpi ichki mahsulotning taxminan 25% ini tashkil etib, ish bilan band aholining 27% dan ortigʻini taʼminlaydi [3]. Agrosanoat majmuasini raqamlashtirish boʻyicha qabul qilingan dasturlar doirasida soʻnggi uch yilda agrotexnologiyalar va irrigatsiya tizimlariga kiritilgan investitsiyalar hajmi 30% ga oshdi, bu esa zamonaviy radioelektron yechimlarga boʻlgan talabni kuchaytirmoqda [4]. Mazkur tadqiqot aynan shu dolzarblik fonida, yaʼni qishloq va xalq xoʻjaligida radioelektron qurilmalarni integratsiyalash orqali resurslardan samarali foydalanish, hosildorlikni oshirish va mahsulot sifatini yaxshilash imkoniyatlarini oʻrganish zarurati bilan belgilanadi. Bugungi kunda Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligida suv, yer va energiya resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish masalasi dolzarbligini saqlab qolmoqda, bunda radioelektron qurilmalar (masalan, IoT sensorlari, GPS/GLONASS tizimlari va dronlar) aniq dehqonchilikni joriy etish orqali suvni 20-30% tejash, urugʻlik va oʻgʻit sarfini 10-15% optimallashtirish imkonini beradi [5]. Mavjud texnologik bazaning eskirganligi va ularni zamonaviy raqamli tizimlar bilan integratsiyalash boʻyicha bilim va koʻnikmalarning yetarli emasligi qishloq xoʻjaligini raqobatbardoshligini cheklamoqda. Ushbu kurs ishi ushbu boʻshliqlarni toʻldirish, radioelektron qurilmalarning agrar sektordagi salohiyatini toʻliq ochib berish va amaliy takliflar ishlab chiqish orqali iqtisodiy samaradorlikni oshirishga xizmat qiladi. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi boʻyicha xalqaro miqyosda koʻplab tadqiqotlar olib borilgan. Misol uchun, **S.K. Srivastava (2019)** oʻz tadq ...