KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligi (2024) ma'lumotlariga ko'ra, qishloq, o'rmon va baliqchilik xo'jaligi mamlakat yalpi ichki mahsulotining (YaIM) 24,5% ini tashkil etib, iqtisodiyotning lokomotivi bo'lib xizmat qilmoqda [1]. So'nggi besh yilda qishloq xo'jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi o'rtacha yillik 3-5% ga o'sdi [2]. Bu o'sishda innovatsion texnologiyalarning, jumladan, radioelektron qurilmalarning roli tobora ortib bormoqda. Masalan, "Raqamli O'zbekiston – 2030" strategiyasi doirasida 2023-yilda "Aqlli qishloq xo'jaligi" loyihalariga 250 million AQSh dollaridan ortiq investitsiya kiritildi, bu esa ushbu sohaga bo'lgan davlat e'tiborining yorqin namunasidir [3]. Shu kabi loyihalar natijasida O'zbekistonning ayrim pilot hududlarida hosildorlik 10-15% ga oshgani, suv sarfi esa 20% gacha kamaygani kuzatilmoqda [4]. Jahon miqyosida esa aqlli qishloq xo'jaligi bozori 2023-yilda 20,4 milliard AQSh dollarini tashkil etgan bo'lib, 2030-yilga borib yillik o'rtacha 13,2% o'sish bilan 49,6 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [5]. Radioelektron qurilmalarni qishloq xo'jaligi va xalq xo'jaligining boshqa tarmoqlariga integratsiyalash global oziq-ovqat xavfsizligini ta'minlash va resurslardan samarali foydalanishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etmoqda [6]. Bugungi kunda global iqlim o'zgarishlari, shiddatli urbanizatsiya va aholi sonining o'sishi oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlariga ulkan bosim o'tkazmoqda. Xususan, O'zbekistonda suv resurslarining cheklanganligi va ulardan samarali foydalanish muammosi tobora dolzarb bo'lib bormoqda; BMT (2023) hisobotlariga ko'ra, Markaziy Osiyoda har yili suv taqchilligi 2-4% ga o'sib borishi kutilmoqda [7]. An'anaviy qishloq xo'jaligi usullari, ko'pincha, past samaradorlik, yuqori ekspluatatsion xarajatlar va atrof-muhitga salbiy ta'sirlar bilan bog'liq bo'lib, ularni modernizatsiya qilish zaruriyati kuchaymoqda. Masalan, sug'oriladigan yerlarning yomon meliorativ holati O'zbekistonda hosildorlikni o'rtacha 15-20% ga pasaytiradi [8]. Radioelektron qurilmalarni integratsiyalash orqali aqlli qishloq xo'jaligi tizimlarini joriy etish nafaqat hosildorlikni oshirish, balki resurslardan (suv, o'g'it, energiya) samarali foydalanishni ta'minlab, mahsulot tannarxini 10-15% ga kamaytirish imkonini beradi [9]. Bu, o'z navbatida, mamlakatning oziq-ovqat xavfsizligini mustahkamlash va qishloq xo'jaligi ...