KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi qishloq va xalq xo'jaligida radioelektron qurilmalarni integratsiyalashning dolzarbligi so'nggi yillarda sezilarli darajada oshmoqda. O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligi (2023) ma'lumotlariga ko'ra, qishloq xo'jaligida raqamli texnologiyalarni joriy etishga yo'naltirilgan investitsiyalar hajmi 2022 yilda 2020 yilga nisbatan 2.3 barobarga o'sib, 150 million AQSh dollaridan oshgan [1]. Bu esa, bir gektardan olinadigan hosildorlikni o'rtacha 12-18% ga oshirish imkonini bergan [2]. Global miqyosda esa, aqlli qishloq xo'jaligi bozori hajmi 2023 yilda qariyb 20 milliard dollarni tashkil etib, 2030 yilga borib yillik o'rtacha 13.5% o'sish prognozlari bilan 50 milliard dollardan oshishi kutilmoqda [3]. Xususan, dronlar, IoT sensorlari va avtomatlashtirilgan sug'orish tizimlari kabi radioelektron qurilmalar dehqonchilikda suv resurslaridan foydalanish samaradorligini 25-30% gacha oshirib, hosil sifatini yaxshilashda muhim rol o'ynamoqda [4]. Ushbu tendensiyalar, qishloq xo'jaligini modernizatsiya qilish va mamlakatning oziq-ovqat xavfsizligini ta'minlashda radioelektron texnologiyalarning o'rni beqiyos ekanligini ko'rsatadi. Bugungi kunda, O'zbekiston qishloq xo'jaligi va xalq xo'jaligining boshqa tarmoqlarida resurslardan samarasiz foydalanish, mehnat unumdorligining nisbatan pastligi, mahsulot tannarxining yuqoriligi va sifat nazoratida inson omiliga bog'liqlik kabi bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Ayniqsa, suv tanqisligi, tuproq degradatsiyasi va global iqlim o'zgarishlarining salbiy ta'siri agrosanoat kompleksini barqaror rivojlantirish uchun yangi, innovatsion yechimlarni talab qilmoqda. Radioelektron qurilmalarni integratsiyalash orqali real vaqt rejimida ma'lumotlarni yig'ish, tahlil qilish va qaror qabul qilish tizimlarini joriy etish, xususan, aqlli sug'orish, aniq dehqonchilik (precision agriculture), chorvachilikni avtomatlashtirish va logistika tizimlarini optimallashtirish orqali bu muammolarga tizimli yechim topish mumkin [5]. Bu jarayon nafaqat iqtisodiy samaradorlikni oshiradi, balki atrof-muhitga ta'sirni kamaytirish va barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishda ham asosiy omil bo'ladi. Shu nuqtai nazardan, mazkur mavzu bugungi kunda mamlakat iqtisodiyotining har tomonlama rivojlanishi uchun fundamental ahamiyat kasb etadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasiga nazar tashlaydigan bo'lsak, qishloq ...