KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda elektron tijorat hajmi 2023-yilda 27,2 trln so‘mni tashkil etib, 2022-yilga nisbatan 28,6%ga o‘sdi [1]. Bu ko‘rsatkich raqamli iqtisodiyotning mamlakat iqtisodiyotidagi o‘rni tobora ortib borayotganini ko‘rsatadi. Jahon miqyosida esa, raqamli iqtisodiyotning global yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 2025-yilga borib 24,3%ga yetishi kutilmoqda, bu esa 2020-yildagi 15,5%ga nisbatan sezilarli o‘sishni anglatadi [2]. Raqamli transformatsiya jarayonlari biznes subyektlarining faoliyat ko‘rsatish usullarini tubdan o‘zgartirib, yangi imkoniyatlar bilan birga, zamonaviy sharoitlarga moslashish zaruratini keltirib chiqarmoqda. Ayniqsa, kichik va o‘rta biznes (KOB) subyektlari uchun raqamli texnologiyalarni o‘z faoliyatiga integratsiya qilish raqobatbardoshlikni oshirish va bozor ulushini kengaytirishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Shu bois, raqamli iqtisodiyot sharoitida ishbilarmonlik muhitini rivojlantirishning nazariy va amaliy jihatlarini chuqur o‘rganish hozirgi kunda strategik ustuvor vazifa hisoblanadi. Bugungi kunda raqamli iqtisodiyot sharoitida ishbilarmonlik muhitini rivojlantirishga qaratilgan kompleks yondashuvlarning yetishmasligi sezilmoqda. Ko‘pgina tadqiqotlar raqamli transformatsiyaning alohida jihatlariga e’tibor qaratadi, biroq ishbilarmonlik muhitining barcha komponentlariga (iqtisodiy, huquqiy, ijtimoiy, infratuzilmaviy) raqamli texnologiyalarning ta’sirini bir butunlikda tahlil qiluvchi ilmiy ishlar kam. Xususan, O‘zbekiston sharoitida raqamli platformalarning KOB rivojlanishidagi roli, raqamli infratuzilmaning hududiy segmentlardagi o‘rni va fintech kabi innovatsion moliyaviy texnologiyalarning ishbilarmonlik muhitiga ta’siri bo‘yicha chuqur empirik tahlillar yetarli emas. Bu esa, milliy iqtisodiyotning o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda, raqamli iqtisodiyotda ishbilarmonlik muhitini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishda ma’lum bo‘shliqlarni yuzaga keltiradi. Shuningdek, sun’iy intellekt va blokcheyn kabi ilg‘or texnologiyalarning ishbilarmonlik muhitiga uzoq muddatli ta’sirini baholash va ulardan samarali foydalanish strategiyalarini ishlab chiqish ham dolzarb muammo hisoblanadi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha xalqaro miqyosda bir qator taniqli olimlar qimmatli tadqiqotlar olib borganlar. Misol uchun, Erik Brynjolfsson va Endryu MakAfi (2014) o‘zlarining "Ikkinchi mashi ...