KURS ISHI

KIRISH 2023-yil holatiga ko'ra, global raqamli iqtisodiyot hajmi 15 trillion dollardan oshgan [1], bu umumiy jahon YaIMning qariyb 15% ini tashkil etadi va yillik o'sish sur'ati 10% dan yuqori bo'lib bormoqda [2]. O'zbekistonda raqamli iqtisodiyotning YaIMdagi ulushi 2022-yilda 2.8% ga yetdi [3], ammo bu ko'rsatkich rivojlangan mamlakatlardagi o'rtacha 15-20% [4] va MDH davlatlaridagi o'rtacha 5-7% [5] bilan solishtirganda ancha pastdir. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohasidagi xizmatlar eksporti hajmi 2023-yilda 340 million dollarga yetdi [6], bu esa 2022-yilga nisbatan 2 barobar o'sishni ko'rsatadi, ammo bu raqam ham O'zbekistonning iqtisodiy salohiyatiga nisbatan pastligicha qolmoqda. Elektron tijorat aylanmasi 2023-yilda 20.3 trillion so'mni tashkil etib, 2022-yilga nisbatan 33% ga o'sdi [7], biroq aholining atigi 12%i muntazam ravishda onlayn xizmatlardan foydalanadi [8]. Ushbu raqamlar O'zbekistonning raqamli transformatsiya jarayonida sezilarli yutuqlarga erishayotganini ko'rsatsa-da, raqamli iqtisodiyotning institutsional rivojlanishida hali hal etilmagan ko'plab muammolar mavjudligini ham ta'kidlaydi. Bugungi kunda raqamli iqtisodiyot global iqtisodiy o'sishning asosiy drayverlaridan biri bo'lib, uning institutsional rivojlanishi har bir mamlakatning raqobatbardoshligini belgilaydi. O'zbekistonning "Raqamli O'zbekiston – 2030" strategiyasini amalga oshirish doirasida raqamli infratuzilmani kengaytirish va elektron xizmatlarni joriy etish borasida qator islohotlar amalga oshirilmoqda [9]. Biroq, bu islohotlarning samaradorligi institutsional mexanizmlarning yetarli darajada rivojlanganligi bilan chambarchas bog'liq. Raqamli iqtisodiyotning jadal sur'atlar bilan rivojlanishi mavjud qonunchilik bazasi, normativ-huquqiy hujjatlar va iqtisodiy jarayonlarni tartibga soluvchi rasmiy va norasmiy qoidalar tizimini takomillashtirishni talab etadi. Xususan, raqamli aktivlarga bo'lgan huquqlarni himoya qilish, kiberxavfsizlikni ta'minlash, elektron savdo va masofaviy ishlash uchun qulay muhit yaratish, raqamli inklyuzivlikni oshirish va innovatsion infratuzilmani rivojlantirish kabi masalalar O'zbekiston uchun dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu kurs ishida raqamli iqtisodiyotning institutsional rivojlanish modeli uchun strategik yo‘nalishlarni aniqlash va O'zbekiston sharoitiga eng maqbul yondashuvlarni ishlab chiqish orqali yuqorida qayd eti ...