KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda mamlakatdagi reklama bozorining hajmi 870 milliard so'mni tashkil etib, 2022-yilga nisbatan 18,5% o'sishni ko'rsatdi [1]. Ushbu o'sish tendentsiyasi nafaqat global miqyosda, balki mahalliy bozorda ham reklama faoliyatining jadal rivojlanayotganidan dalolat beradi. Xususan, raqamli reklama segmenti 2023-yilda umumiy reklama xarajatlarining qariyb 35% ini tashkil etib, 300 milliard so'mdan oshdi [2]. Shu bilan birga, jahon reklama bozori hajmi 2023-yilda 700 milliard dollardan oshib, 2024-yilda bu ko'rsatkichning 760 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [3]. Bu raqamlar, iste'molchilarning xarid qarorlariga ta'sir etishda reklamaning markaziy rolini, shuningdek, narx qarorlarining mikroiqtisodiy kontekstdagi muhimligini yaqqol ko'rsatadi. Firmalar uchun optimal reklama xarajatlari va narx strategiyalarini belgilash, ularning raqobatbardoshligini oshirish va barqaror o'sishni ta'minlashda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Hozirgi shiddatli raqobat sharoitida, firmalar uchun nafaqat mahsulot yoki xizmatlarning o'zi, balki ularni bozorga olib chiqish strategiyalari ham muvaffaqiyat garovi hisoblanadi. Reklama va narx qarorlari o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni tushunish va optimal kombinatsiyani topish, bozor ulushini oshirish, daromadni maksimallashtirish va brend qadriyatini mustahkamlash uchun zarurdir. Biroq, bu sohada hali hal etilmagan ko'plab muammolar mavjud. Masalan, reklama xarajatlarining narx elastikligiga ta'sirini aniq miqdoriy baholash, turli sektorlarda reklama samaradorligini oshirish va shu bilan birga narx bosimini minimallashtirish bo'yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqish, shuningdek, mahalliy bozor sharoitlariga moslashgan Dorfman-Steiner modeli kabi iqtisodiy modellarni takomillashtirish zarurati shular jumlasidandir. Ushbu tadqiqot mazkur bo'shliqlarni to'ldirishga va mahalliy tadbirkorlik subyektlari uchun amaliy qiymatga ega bo'lgan tushunchalar va strategiyalarni taqdim etishga qaratilgan. Reklama va narx qarorlarining iqtisodiy samaradorligini o'rganish bo'yicha nazariy va amaliy tadqiqotlar jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan olib borilgan. Masalan, J. Dorfman va P. Steiner (1954) o'zlarining seminal ishlarida optimal reklama xarajatlari va narx qarorlari o'rtasidagi bog'liqlikni aks ettiruvchi modelni taklif etishgan, unga ko'ra, firm ...