KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda aholining to‘lov qobiliyati bilan bog‘liq iste’mol xarajatlari o‘rtacha 12,8% ga oshgan bo‘lsa-da [1], moliyaviy resurslarni samarali boshqara olmaslik natijasida aholining 35% dan ortig‘i oy oxiriga kelib qo‘shimcha mablag‘ga ehtiyoj sezadi [2]. Bu holat, shaxsiy moliyaviy byudjetni yuritish va uning samaradorligini oshirish masalasi naqadar dolzarb ekanligini ko‘rsatadi. Jahon miqyosida shaxsiy moliyani boshqarish ilovalari va tizimlari bozori 2022-yilda 1,3 milliard AQSH dollarini tashkil etgan bo‘lib, 2029-yilga borib bu ko‘rsatkich 2,8 milliard AQSH dollariga yetishi prognoz qilinmoqda, bu esa yillik o‘rtacha 11,5% o‘sishni anglatadi [3]. Mazkur tendensiyalar shaxsiy moliyaviy savodxonlikni oshirish va zamonaviy texnologik yechimlar orqali shaxsiy byudjetni boshqarish imkoniyatlarini yaratish zaruriyatini ta’kidlaydi. Bugungi kunda, texnologik taraqqiyotning jadallashuvi shaxsiy moliyani boshqarishda yangi imkoniyatlar yaratish bilan birga, uning murakkabligini ham oshirmoqda. Aksariyat shaxslar daromadlari va xarajatlarini samarali nazorat qilishda qiyinchiliklarga duch kelishadi, bu esa moliyaviy barqarorlikning buzilishiga, qarzlar ortishiga va moliyaviy maqsadlarga erishishda to‘siqlarga olib keladi. Mavjud an’anaviy buxgalteriya usullari ko‘pincha vaqt talab qiladi va foydalanuvchilar uchun intuitiv emas. Shuningdek, mavjud mobil ilovalar yoki veb-platformalar ba’zan mahalliy sharoitlarga, valyuta kurslariga yoki iste’molchilarning o‘ziga xos ehtiyojlariga to‘liq mos kelmasligi mumkin. Shu nuqtai nazardan, Dasturiy injenering tamoyillari asosida, foydalanuvchiga qulay va mahalliy kontekstga moslashgan shaxsiy uy buxgalteriyasi tizimini ishlab chiqish orqali yuqorida keltirilgan muammolarni hal etish, aholining moliyaviy savodxonligini oshirish va ularning moliyaviy barqarorligini ta’minlash ushbu tadqiqotning asosiy zarurati hisoblanadi. Shaxsiy buxgalteriya va moliyaviy boshqaruv tizimlari sohasida jahon miqyosida ko‘plab tadqiqotlar o‘tkazilgan. Masalan, J. Smith (2017) o‘z tadqiqotida shaxsiy moliyani avtomatlashtirish orqali foydalanuvchilarning xarajatlarini nazorat qilish samaradorligini o‘rtacha 20% ga oshirish mumkinligini isbotladi [5]. K. Johnson (2019) esa moliyaviy savodxonlik darajasi past bo‘lgan shaxslar uchun vizual byudjetlashtirish modellarini ...