KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida siyosiy partiyalarning roli va jamiyatdagi mavqei so‘nggi yillarda sezilarli darajada oshib bormoqda, ayniqsa 2017-2021 yillardagi Harakatlar strategiyasi va undan keyingi "O'zbekiston - 2030" strategiyasining qabul qilinishi bilan siyosiy plyuralizm va demokratik institutlarni rivojlantirishga qaratilgan islohotlar kengaytirildi. O'zbekiston Markaziy saylov komissiyasi ma'lumotlariga ko'ra, 2024 yil holatiga ko'ra mamlakatda 5 ta siyosiy partiya rasman faoliyat yuritmoqda bo'lib, ular mamlakat siyosiy hayotida o'ziga xos o'rin tutadi. Masalan, O'zbekiston Liberal-demokratik partiyasi Oliy Majlis Qonunchilik palatasida eng ko'p o'ringa ega bo'lib, uning fraksiyasi mamlakat siyosatida muhim rol o'ynaydi. Bu partiyalar umumiy saylovchilarning 70% dan ortig'ining manfaatlarini ifodalashga intiladi va saylov kampaniyalariga sarflangan mablag'lar ham yildan yilga ortib bormoqda – 2021 yilgi prezidentlik saylovlarida partiyalarning saylov fondlariga jami 150 milliard so'mdan ortiq mablag' jalb qilingan [1]. Ushbu raqamlar siyosiy partiyalarning mamlakat siyosiy tizimidagi og'irligi va ularning fuqarolik jamiyatini shakllantirishdagi rolini yaqqol ko'rsatib turibdi. Bugungi kunda siyosiy partiyalar jamiyatning turli qatlamlari manfaatlarini ifodalash, davlat boshqaruvida fuqarolarning ishtirokini ta'minlash va hokimiyat institutlarining samaradorligini oshirishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Biroq, O'zbekistonda siyosiy partiyalarning faoliyatida qator dolzarb muammolar mavjud bo'lib, ular yetarlicha hal etilmagan. Xususan, partiya ichki demokratiyasini mustahkamlash, moliyaviy shaffoflikni ta'minlash, elektorat bilan doimiy va samarali aloqa o'rnatish, shuningdek, yoshlar va ayollarning partiya faoliyatidagi ishtirokini oshirish kabi masalalar chuqur tahlil va amaliy takomillashtirishni talab qiladi. Shuningdek, xalqaro tajribada qo'llaniladigan lobbichilik mexanizmlari, partiyalararo koalitsiyalar tuzish amaliyoti va saylov kampaniyalarini moliyalashtirishning ilg'or usullari O'zbekiston sharoitiga moslashtirilmaganligi partiyalarning samaradorligiga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda [2]. Bu omillar o'z navbatida davlat va jamiyat o'rtasidagi aloqalarni mustahkamlashga, fuqarolarning siyosiy jarayonlarga ishonchini oshirishga to'sqinlik qiladi va demokratiya rivojlanishiga ta'sir etadi. Siyosiy partiyalar fenomeni jahon miqyosid ...