KURS ISHI

KIRISH Iqtisodiyot sohasida samarali qarorlar qabul qilish, ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarni to'g'ri baholash va mamlakat taraqqiyotini ta'minlashda statistik ko'rsatkichlarning ahamiyati beqiyosdir. Ushbu ko'rsatkichlar iqtisodiy faoliyatning turli jabhalarida, jumladan yalpi ichki mahsulot (YIM) dinamikasi, inflyatsiya darajasi, bandlik holati va investitsiya jarayonlari kabi muhim omillarni miqdoriy jihatdan tavsiflaydi. Zamonaviy sharoitlarda, ayniqsa, raqamli iqtisodiyot rivojlanib borayotgan bir paytda, ma'lumotlar shaffofligi va statistik ma'lumotlarning ishonchliligi siyosat ishlab chiquvchilar, tadqiqotchilar va keng jamoatchilik uchun juda muhimdir. Shu sababli, statistik ko'rsatkichlar tizimini doimiy ravishda takomillashtirish va ularning amaliy ahamiyatini oshirish iqtisodiy siyosatning ajralmas qismi hisoblanadi. Global iqtisodiy integratsiya sharoitida O'zbekistonning jahon bozoridagi raqobatbardoshligini ta'minlash va barqaror rivojlanish strategiyalarini ishlab chiqishda haqqoniy va kompleks statistik ma'lumotlarga bo'lgan ehtiyoj tobora ortib bormoqda. Mavjud statistik ko'rsatkichlarni tahlil qilish, ularning shakllantirish metodologiyalarini xalqaro standartlarga moslashtirish va amaliyotga tatbiq etish mexanizmlarini takomillashtirish shu bois dolzarb masala bo'lib qolmoqda. Xususan, global iqtisodiy o'zgarishlar, texnologik yangiliklar va yangi iqtisodiy fenomenlar, masalan, raqamli iqtisodiyotning paydo bo'lishi an'anaviy statistik ko'rsatkichlar tizimiga yangicha yondashuvlarni talab etmoqda. Bu esa mamlakatning iqtisodiy siyosatini to'g'ri belgilash va resurslarni samarali taqsimlash uchun statistik axborotning sifatini yanada oshirishni zarur qilib qo'yadi. Statistik ko'rsatkichlarning nazariy-metodologik asoslari va ularning iqtisodiyotdagi o'rni ko'plab mahalliy va xorijiy olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Jumladan, L.V. Vasilyev [1] va Yu.A. Korishev [2] o'zlarining darsliklarida statistikaning umumiy nazariyasini va iqtisodiy statistikani har tomonlama yoritib berganlar. O.V. Kulagina [3] ijtimoiy jarayonlarning statistik tahlili metodologiyasiga e'tibor qaratgan bo'lsa, V.N. Sidorov [4] statistik usullarning iqtisodiyotdagi qo'llanilishini atroflicha ko'rib chiqqan. Mahalliy tadqiqotchilar orasida K.I. Abdullaev va K.R. Qodirov [5] statistik nazariyaning asosiy tamoyillarini bayon etganlar. B.I. G'oziyev [8] statistik ko'r ...