KURS ISHI

KIRISH Akademik yozuv ko‘nikmalarini rivojlantirish zamonaviy oliy ta’limning muhim tarkibiy qismi hisoblanib, talabalarning ilmiy izlanishlar va professional faoliyatda muvaffaqiyatga erishishi uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. Jahon oliy ta’lim bozorida EAP (English for Academic Purposes) dasturlari hajmi 2023-yilda 4.2 milliard dollarni tashkil etgan bo‘lib, bu ko‘rsatkich 2030-yilga borib yillik o‘rtacha 7.8% o‘sish bilan 7.3 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. Xususan, O‘zbekistonda oliy ta’lim tizimini rivojlantirish strategiyasida xalqaro standartlarga moslashish va ingliz tilida ta’lim beruvchi dasturlar sonini oshirish ustuvor yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-2024 o‘quv yilida mamlakat oliy ta’lim muassasalarida ingliz tilida ta’lim olayotgan talabalar soni umumiy talabalar kontingentining qariyb 25% ini tashkil etdi [2]. Ushbu talabalarning aksariyati akademik yozuv ko‘nikmalarini takomillashtirishga muhtoj bo‘lib, bu ularning o‘quv jarayonidagi samaradorligini va kelajakdagi ilmiy faoliyatini sezilarli darajada belgilaydi. Bu esa EAP dasturlarida akademik yozuvni o‘qitish metodikalarini optimallashtirish zaruratini yanada kuchaytiradi. Mazkur tadqiqot mavzusi bugungi kunda ayniqsa dolzarbdir, chunki global miqyosda oliy ta’limda ingliz tilining dominant mavqei kuchayib bormoqda, O‘zbekiston esa xalqaro ilmiy hamjamiyatga integratsiyalashuv yo‘lida jadal qadamlar tashlamoqda. Shu bilan birga, mahalliy oliy ta’lim muassasalarida akademik yozuvni o‘qitish amaliyotida bir qator hal etilmagan muammolar mavjud: masalan, o‘qitish metodikalarining zamonaviy xalqaro standartlarga to‘liq mos kelmasligi, talabalarning tanqidiy fikrlash va manbalar bilan ishlash ko‘nikmalarining yetarli darajada rivojlanmaganligi, shuningdek, plagiatsiz akademik matn yaratish bo‘yicha chuqur bilim va ko‘nikmalarning shakllantirilmaganligi. Ushbu muammolar talabalarning ilmiy salohiyatini to‘liq namoyon etishiga to‘sqinlik qilib, ularning xalqaro miqyosdagi akademik raqobatbardoshligini pasaytiradi. Shu sababli, akademik yozuvni EAP dasturlarida o‘qitish samaradorligini oshirish bo‘yicha tizimli yondashuvni ishlab chiqish zarurati yaqqol ko‘zga tashlanadi. Akademik yozuvni o‘qitish sohasidagi ilmiy izlanishlar uzoq tarixga ega bo‘lib, ko‘plab yetakchi xalqaro oli ...