KURS ISHI

KIRISH So‘nggi yillarda ta’lim tizimida o‘quvchilarning tarbiyaviy ko‘rsatkichlarini obyektiv baholash va korreksiya qilishga bo‘lgan ehtiyoj keskin oshmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 16-dekabrdagi "Pedagogik kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish hamda ularning kasbiy faoliyatini rag‘batlantirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi PQ-444-sonli qarorida zamonaviy pedagogik texnologiyalarni joriy etish orqali ta’lim samaradorligini oshirish vazifasi belgilab berilgan [1]. O‘zbekistonda 2023-yilda umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida 6,5 milliondan ortiq o‘quvchi ta’lim olgan bo‘lib, ularning shaxsiy va ijtimoiy-axloqiy rivojlanishini muntazam diagnostika qilish hamda korreksiya qilish mexanizmlarini takomillashtirish dolzarb masala hisoblanadi [2]. Bugungi kunda o‘quvchilarning tarbiyaviy tayyorgarlik darajasini baholashda subyektiv yondashuvlar ustunlik qilmoqda, bu esa korreksiya jarayonlarining samaradorligini pasaytirib, yakuniy natijalarga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Tarbiyaviy faoliyatda testlash usulining qo‘llanilishi shaxsning turli jihatlarini, jumladan, axloqiy qadriyatlar, ijtimoiy moslashuv, motivatsiya, hissiy intellekt va konfliktlarni hal qilish qobiliyatlarini standartlashtirilgan va ishonchli usullar yordamida baholash imkonini beradi. Zamonaviy shaxsning shakllanishida raqamli texnologiyalar va global axborot oqimlari ta’siri kuchayib borayotgan bir sharoitda, tarbiyaviy jarayonlarning samaradorligini ilmiy asoslangan metodlar orqali oshirish zarurati yaqqol ko‘zga tashlanmoqda. Mavjud muammolar, jumladan, an’anaviy baholash usullarining subyektivligi, ta’lim muassasalarida tarbiyaviy diagnostika bo‘yicha metodik bazaning yetarli emasligi va zamonaviy testlash texnologiyalarini qo‘llash ko‘nikmalarining pastligi mazkur tadqiqot mavzusining dolzarbligini yanada oshiradi. Ushbu tadqiqot, testlash usulining tarbiyaviy faoliyatda qo‘llanilishi orqali yuqorida qayd etilgan muammolarga yechim topishga xizmat qiladi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro va mahalliy miqyosda turli darajada bo‘lib, bu sohada jiddiy ilmiy izlanishlar olib borilgan. Xususan, xorijlik olimlardan J. P. Guilford (1954) psixometrika sohasida testlash nazariyasiga asos solib, intellektual qobiliyatlarni baholash bo‘yicha turli testlarni ishlab chiqqan va ularning reliabellik hamda validlik mezonlarini aniqlagan [3]. L. J. C ...