KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Milliy olimpiya qo'mitasining 2023-yilgi hisobotiga ko'ra, mamlakatda og'ir atletika (tosh ko'tarish ham shu turga kiradi) bilan shug'ullanuvchilar soni so'nggi besh yilda 35% ga oshgan bo'lib, bu sport turiga bo'lgan qiziqishning ortib borayotganidan dalolat beradi [1]. Xalqaro og'ir atletika federatsiyasi (IWF) ma'lumotlariga ko'ra, 2022-yilda jahon miqyosida tosh ko'tarish musobaqalari translyatsiyalarining tomoshabinlar soni 2018-yilga nisbatan 28% ga o'sib, 500 milliondan oshiq auditoriyani qamrab oldi [2]. Bu raqamlar nafaqat sportning ommaviylashuvini, balki uning iqtisodiy va ijtimoiy salohiyatini ham ko'rsatadi. Tosh ko'tarish sportchilarining xalqaro arenalardagi muvaffaqiyatlari mamlakat imidjini oshirishga, yoshlar o'rtasida sog'lom turmush tarzini targ'ib qilishga va sport turizmiga hissa qo'shishga qodir. Shuningdek, O'zbekistonning so'nggi Olimpiya o'yinlaridagi medallar umumiy hisobida og'ir atletika bo'yicha qo'lga kiritilgan medallar ulushi 20% ni tashkil etdi [3], bu esa ushbu sport turining mamlakat sport salohiyatini namoyish etishdagi muhim rolini ta'kidlaydi. Shunga qaramasdan, tosh ko'tarish sportchilarini tayyorlash tizimida bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Xususan, O'zbekiston sport maktablarida qo'llanilayotgan tayyorgarlik dasturlari ko'pincha eskirgan bo'lib, zamonaviy ilmiy yondashuvlar va innovatsion texnologiyalarni yetarlicha qamrab olmaydi [4]. Bu esa sportchilarning adaptatsiya qobiliyatini cheklab, ularning xalqaro raqobatbardoshligini pasaytiradi. Sportchilarni maqsadli ravishda yetakchi xalqaro darajaga olib chiqish uchun tizimli va ilmiy asoslangan rivojlantirish dasturlarini ishlab chiqish zarurati tobora ortib bormoqda. Jumladan, "Jismoniy tayyorgarlik" fani doirasida portlovchi kuch, davriylik va tiklanish jarayonlarini optimallashtirish bo'yicha kompleks yondashuvlarni joriy etish orqali O'zbekiston sportchilarining potensialini to'liq ro'yobga chiqarish mumkin. Tosh ko'tarish sportchilarini tayyorlash nazariyasi va metodologiyasi bo'yicha jahon miqyosida ko'plab fundamental tadqiqotlar o'tkazilgan. Masalan, Verkoshanskiy Y.V. (1986) o'zining "Shock Method" (Zarba usuli) nazariyasi orqali sportchilarning portlovchi kuchini rivojlantirishda plyometrik mashqlarning samaradorligini ilmiy asoslab bergan [5]. Bompa T.O. (1999) davriylik tamoyillarini chuqur o'rgangan va sport mashg'ulotlari ...