📖 40 sahifa
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA'LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
QARSHI DAVLAT TEXNIKA UNIVERSITETI
IRRIGATSIYA MUHANDISLIGI FAKULTETI
IRRIGATSIYA KAFEDRASI
"girdoaeromexanika"
fanidan
Trapetsiya shaklidagi T-1 taqsimlagich kanali uchun ishchi xarakteristikasini tuzing va hT-1 ni aniqlang. Berilgan: QMK = 25 m³/s, QT-1 = 11 m³/ s, b = 5 m, i = 0.00018, m = 1.4, n = 0.04
mavzusida
KURS ISHI
Bajardi: 407-24 guruh talabasi
Bolliyev G‘ururbek Nurmamat o‘g‘li
Qabul qildi: Yuldosheva U. T
Qarshi - 2026
1-sahifa
📄 2-sahifa: Mundarija
MUNDARIJA
KIRISH3
I-BOB. GIRD OAERO MEXANIK INSHOOTLARNING NAZARIY VA METODOLOGIK ASOSLARI8
1.1. Asosiy tushunchalar, nazariy yondashuvlar va zamonaviy modellar8
1.2. Xalqaro tajriba va global tendensiyalar14
1.3. O'zbekiston Respublikasi konteksti va dolzarb muammolar19
II-BOB. TRAPETSIYA SHAKLIDAGI T-1 TAQSIMLAGICH KANALI UCHUN ISHCHI XARAKTERISTIKASINI ANIQLASH28
2.1. Tadqiqot metodologiyasi va T-1 taqsimlagichining hozirgi holat tahlili44
2.2. Gidravlik xarakteristikalarni hisoblash va risk tahlili49
2.3. Natijalar, tavsiyalar va strategik reja54
I-bob bo'yicha xulosa8
II-bob bo'yicha xulosa33
UMUMIY XULOSA36
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR40
2-sahifa
📄 3-sahifa: Kirish
KIRISH
KIRISH
Girdoaeromexanika sohasida gidravlik inshootlar, xususan, taqsimlagich kanallarning samaradorligi va barqaror ishlashi suv resurslarini boshqarishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. O'zbekiston Respublikasida suv resurslaridan foydalanish ko'rsatkichi har yili o'rtacha 51-53 mlrd m³ ni tashkil etadi [1]. Shundan qishloq xo‘jaligiga ajratilgan suv hajmi 90% dan oshadi [2]. Shu bilan birga, kanal tizimlarida suv yo'qotishlari, infratuzilmaning eskirishi va oqimni noto'g'ri taqsimlash muammolari umumiy suv sarfining 30-45% gacha yetishiga olib kelmoqda [3]. Bu holat, ayniqsa, cho'l va yarim cho'l hududlarida suv tanqisligi xavfini kuchaytirib, mamlakat iqtisodiyoti va oziq-ovqat xavfsizligiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. Ushbu kontekstda, trapetsiya shaklidagi T-1 taqsimlagich kanali kabi muhim gidrotexnika inshootlarining ishchi xarakteristikasini aniqlash va ularning gidravlik ko'rsatkichlarini optimallashtirish dolzarb vazifadir.
Mavjud muammolar sharoitida, trapetsiya shaklidagi taqsimlagich kanallarning gidravlik hisob-kitoblarini aniqlash va ularning ishchi xarakteristikalarini tuzish ayniqsa muhimdir. Chunki, ushbu kanallardagi suv oqimining parametrlari (suv sathi, tezligi, sarfi) o'zgarishi butun irrigatsiya tizimining samaradorligiga bevosita ta'sir ko'rsatadi. Noto'g'ri hisoblangan yoki eskirgan xarakteristikalar suvni noto'g'ri taqsimlashga, ortiqcha suv sarfiga yoki, aksincha, suv yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. Bundan tashqari, kanallarning qobig'lanish darajasini (hT-1) aniqlash suv yo'qotishlarini kamaytirish va kanal xizmat muddatini uzaytirishda asosiy omil hisoblanadi. Bu esa, o'z navbatida, iqtisodiy resurslarni tejash va atrof-muhitga salbiy ta'sirni kamaytirishga xizmat qiladi. Mavzuning dolzarbligi shundaki, anʼanaviy hisoblash usullari zamonaviy gidravlik modellarga mos kelmasligi sababli, aniq va ishonchli ishchi xarakteristikalarni tuzish suv resurslarini samarali boshqarish strategiyalarini ishlab chiqishda muhim qadam bo'ladi.
Gidravlika va gidrotexnika sohasidagi tadqiqotlar uzoq tarixga ega bo'lib, ko'plab xalqaro olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Masalan, Manning (1891) o'z tadqiqotlarida ochiq kanallardagi suv oqimining tezligini hisoblash uchun universal formulani taklif qilgan bo'lib, bu formula bugungi kungacha keng qo'llaniladi [5]. Chezy (1775) suv oqimining qarshilik koeffitsientini aniqlash bo'yicha fun
...
Davomini ko'rish uchun ro'yxatdan o'ting
To'liq hujjatni Word formatida yuklab olish yoki o'zingizga mos variantini yaratish uchun bepul ro'yxatdan o'ting.