KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida ta’lim tizimini raqamlashtirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan islohotlar doirasida 2023-yilda raqamli infratuzilmani rivojlantirishga 1,2 milliard dollardan ortiq investitsiya yo‘naltirilgan [1]. Bu investitsiyalar, jumladan, maktab va oliy ta’lim muassasalarini yuqori tezlikdagi internet bilan ta’minlash, raqamli ta’lim platformalarini joriy etish va zamonaviy o‘quv texnologiyalarini qo‘llashga qaratilgan [2]. Xususan, informatika fanini o‘qitishda interfaol usullarni joriy etishga bo‘lgan ehtiyoj tobora ortib bormoqda, chunki an’anaviy o‘qitish metodlari ko‘pincha nazariy bilimlarni amaliy ko‘nikmalar bilan bog‘lashda cheklovlar yaratadi. Virtual laboratoriyalar global ta’lim bozorida katta o‘sishni ko‘rsatmoqda, ularning hajmi 2022-yilda 1,8 milliard AQSH dollarini tashkil etgan va 2027-yilga borib 5,4 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda, bu esa yillik o‘rtacha 24,5% o‘sishni anglatadi [3]. Ushbu raqamlar virtual laboratoriyalarning ta’limdagi muhim o‘rnini yaqqol ko‘rsatib turibdi. Informatika fanini o‘qitishda virtual laboratoriyalarning joriy etilishi o‘quv jarayonini yanada samarali, qiziqarli va amaliyotga yo‘naltirilgan qilish imkonini beradi. Bugungi kunda ta’lim jarayonida ko‘plab muammolar mavjud bo‘lib, ular orasida amaliy ko‘nikmalarning yetishmasligi, real jihozlarning qimmatligi va ularga ega bo‘lishdagi qiyinchiliklar, xavfsizlik masalalari hamda cheklangan resurslar sababli eksperimentlar o‘tkazish imkoniyatlarining kamligi alohida ajralib turadi. Virtual laboratoriyalar ushbu muammolarni hal etish uchun kompleks yechim taklif etadi, chunki ular talabalarga realistik muhitda, xavfsiz va nazoratsiz eksperimentlar o‘tkazish, turli ssenariylarni sinab ko‘rish hamda nazariy bilimlarni amaliyotda qo‘llash imkoniyatini yaratadi [4]. Shu bilan birga, virtual laboratoriyalarning pedagogik samaradorligi, ularni o‘quv dasturiga integratsiya qilish metodologiyasi va ta’lim natijalariga ta’sirini chuqur o‘rganish ushbu texnologiyaning O‘zbekiston ta’lim tizimida keng qo‘llanilishi uchun muhim asos bo‘lib xizmat qiladi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha jahon miqyosida ko‘plab tadqiqotlar olib borilgan. Misol uchun, *John Dewey* (1938) o‘zining “Tajriba va Ta’lim” asarida faol o‘rganish va tajribaga asoslangan ta’limning muhimligini ta’kidlab, virtual laboratoriyalar uchun pedagogik zamin yaratgan. ...