KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda ma'naviy-ma'rifiy ishlar samaradorligini oshirish borasidagi davlat siyosatining ustuvor yo'nalishlaridan biri bo'lib, yoshlarning ongi va qalbida milliy qadriyatlarga hurmatni shakllantirish, ularni milliy o'zlikni anglash ruhida tarbiyalash muhim ahamiyat kasb etadi. Jumladan, 2023-yilgi "Ma'rifat va ma'naviyat" davlat dasturida ta'lim muassasalarida milliy qadriyatlarni singdirishga qaratilgan tadbirlar salmog'i 15% ga oshirilishi rejalashtirilgan bo'lsa [1], maktablarda ma'naviyat soatlarini ko'paytirish bo'yicha e'lon qilingan takliflar umumiy o'quv dasturining 10% ini tashkil etishi kutilmoqda [2]. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning ta'lim tizimini rivojlantirishga qaratilgan nutqlarida ham yosh avlodni milliy ruhda tarbiyalash, ularning qalbida vatanparvarlik va insonparvarlik tuyg'ularini uyg'otishda adabiyot, xususan, xalq dostonlarining o'rni alohida ta'kidlangan [3]. Ushbu ko'rsatkichlar zamonaviy ta'lim jarayonida milliy adabiy merosni, xususan, xalq dostonlarini o'rgatish orqali ma'naviy qadriyatlarni singdirishning dolzarbligini yaqqol ko'rsatadi. Bugungi globallashuv davrida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishi va turli madaniyatlarning o'zaro ta'siri natijasida yoshlarning qadriyatlar tizimida o'zgarishlar kuzatilmoqda. An'anaviy milliy qadriyatlarning ahamiyati pasayishi, yot g'oyalarning kirib kelishi kabi muammolar milliy o'zlikni anglashni zaiflashtirishi mumkin [4]. Shu bois, ta'lim jarayonida xalq dostonlarini samarali o'qitish orqali milliy g'urur, vatanparvarlik, adolat, jasorat, mehnatsverlik kabi ma'naviy qadriyatlarni yoshlar ongiga chuqur singdirish har qachongidan ham muhimroqdir. Mavzuning dolzarbligi shundaki, bu orqali kelajak avlodning ma'naviy immunitetini mustahkamlash, ularni milliy qadriyatlarga sodiq, Vatanga muhabbatli shaxslar etib tarbiyalash masalasi dolzarb bo'lib qolmoqda, bunda ta'lim tizimida aniq va samarali metodologiyalarning yetishmasligi asosiy muammo hisoblanadi. Xalq dostonlari va ma'naviy qadriyatlar o'rtasidagi bog'liqlik hamda ularni ta'lim jarayoniga singdirish masalalari jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan tadqiq etilgan. Masalan, J. Parry (1971) o'zining "The Making of Homeric Verse" asarida og'zaki ijod an'analarining shakllanishini va ularning jamiyat qadriyatlariga ta'sirini o'rgangan [5]. M. Lord (1960) "Th ...