KURS ISHI

KIRISH Yer bozori va renta shakllanishi nazariyasi O'zbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning hozirgi bosqichida o'ziga xos muhim o'rin tutadi. Xususan, O'zbekiston Respublikasida 2023-yil yakunlari bo'yicha qishloq xo'jaligida yer unumdorligini oshirish va undan foydalanish samaradorligini yuksaltirishga qaratilgan islohotlar natijasida yerga bo'lgan talabning o'sishi kuzatilmoqda. Jahon miqyosida esa, 2023-yilga oid ma'lumotlarga ko'ra, yer va ko'chmas mulk bozorining umumiy hajmi 10 trillion AQSh dollaridan oshib, iqtisodiy rivojlanishning asosiy omillaridan biri sifatida e'tirof etilmoqda [1]. Ushbu raqamlar yer resurslarining iqtisodiyoti uchun naqadar muhimligini ko'rsatadi. Xususan, O'zbekistonda yer islohotlarining chuqurlashuvi bilan bog'liq ravishda, yer uchastkalarini ajratish, sotish va ijaraga berish jarayonlarining rasmiy tartibga solinishi bozor iqtisodiyoti tamoyillarini tatbiq etish uchun zamin yaratmoqda. Shunga qaramay, yer narxini aniqlash, renta darajasini optimallashtirish va investitsion jozibadorlikni ta'minlash borasida hali ham o'z yechimini kutayotgan muammolar mavjud. Ayniqsa, urbanizatsiya jarayonlari kuchaygan sharoitda yer resurslaridan oqilona foydalanish va ulardan olinadigan renta darajasini maksimallashtirish bo'yicha tadbirkorlik sub'ektlari va davlat organlari oldida turgan vazifalar murakkablashmoqda. Bu mavzuning dolzarbligi O'zbekistonning jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuvi jarayonida yer resurslaridan samarali foydalanishning strategik ahamiyatga egaligi bilan belgilanadi. Qishloq xo'jaligi, sanoat va uy-joy qurilishi kabi sohalarda yerga bo'lgan talabning ortib borishi, shuningdek, xorijiy va mahalliy investitsiyalarni jalb qilishda yerning rolli tobora muhimlashmoqda. Ushbu kurs ishida tadbirkorlik faoliyati va investitsiyalarni jalb qilish nuqtai nazaridan yer bozori va renta shakllanishi mexanizmlarini tahlil qilish orqali mavjud muammolarga yechim topish ko'zda tutilgan. Xususan, yerning iqtisodiy qiymatini belgilovchi omillarni, renta darajasining investitsiya jarayonlariga ta'sirini, hamda tadbirkorlik sub'ektlari duch keladigan risklarni aniqlash hozirgi davr uchun g'oyat muhimdir. O'zbekistonda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar sharoitida yer bozorining rivojlanishi va renta shakllanishining ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tadqiq etilishi, yer resurslaridan samarali foydalanishni ta'minla ...