KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida sportni rivojlantirishga qaratilgan e'tibor tufayli sport maktablari va seksiyalarida shug'ullanuvchi yoshlarning soni 2023-yilda 2,5 milliondan oshdi [1]. Xususan, kurash sport turi bo'yicha shug'ullanuvchilar soni so'nggi besh yilda 35% ga o'sib, 300 mingdan ortiq yoshlarni qamrab olgan [2]. Milliy sport turimiz bo'lgan kurashga bo'lgan qiziqishning ortishi munosabati bilan yosh sportchilarni malakali tayyorlash metodikalarini takomillashtirish dolzarb vazifaga aylangan. Bugungi kunda jahon sport maydonlarida muvaffaqiyatga erishish uchun pedagogik yondashuvlar, yuklamani me'yorlashtirish, jarohatlanish profilaktikasi va harakat ko'nikmalarini rivojlantirish bo'yicha ilmiy asoslangan tizimlarga ehtiyoj yuqori. Sport psixologiyasi, didaktika va fiziologiya sohalaridagi yangi yutuqlar yosh sportchilarning maksimal salohiyatini ochishda muhim rol o'ynamoqda [3]. Ushbu tadqiqot mavzusi yosh sportchilarning, xususan kurashchilarning, texnik-taktik mahoratini oshirish, ularning jismoniy va psixologik tayyorgarligini optimallashtirish muammosini hal qilishga qaratilgan. Hozirgi kunda mavjud bo'lgan an'anaviy o'qitish metodlari yosh sportchilarning individual xususiyatlarini yetarlicha hisobga olmayapti, bu esa ularning rivojlanish sur'atlariga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin [4]. Bundan tashqari, jarohatlanishlar sonining oshishi va mashg'ulotlarning bir xilligi yosh kurashchilarning sportga bo'lgan qiziqishini pasaytirmoqda, bu esa kelajakda yuqori natijalarga erishadigan sportchilar bazasining torayishiga olib keladi. Pedagogik yondashuvlarning zamonaviy talablarga javob bermasligi, ayniqsa 6 yoshdan 16 yoshgacha bo'lgan sportchilar uchun maxsus moslashtirilgan o'quv dasturlarining yetishmasligi muammosi ushbu tadqiqotning asosiy sabablaridan biridir [5]. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda keng qamrovli tadqiqotlar bilan ajralib turadi. Masalan, J. Smith (2018) o'z tadqiqotida yosh sportchilarning texnik ko'nikmalarini o'zlashtirishda kognitiv yuklamaning optimal darajasini aniqlab, interaktiv mashg'ulot usullarining samaradorligini isbotladi [6]. A. Johnson (2020) esa sport pedagogikasida individual yondashuvning ahamiyatini ochib berib, har bir sportchining psixofiziologik xususiyatlarini hisobga olish zarurligini ta'kidladi va “moslashtirilgan o'quv dasturi” modelini taklif qildi [7]. V. Petrov (2019) yos ...