KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda milliy bozorni rivojlantirish bugungi kunda iqtisodiy barqarorlik va farovonlikni ta’minlashning asosiy omillaridan biri hisoblanadi. Global iqtisodiy o‘zgarishlar va mintaqaviy integratsiya jarayonlari sharoitida har bir mamlakat o‘z milliy bozorining raqobatbardoshligini oshirishga intilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida 2023-yil 12-iyul kuni o‘tkazilgan yig‘ilishda eksport hajmini 30 milliard dollarga yetkazish vazifasi qo‘yilgan bo‘lib [1], bu milliy mahsulotlarning ichki va tashqi bozordagi mavqeini mustahkamlashni taqozo etadi. Xususan, 2023-yilda mamlakat yalpi ichki mahsuloti (YaIM) o‘sish sur’ati 6% ni tashkil etdi [2], ammo bu o‘sishning barqarorligi va inklyuzivligini ta’minlash uchun ichki bozordagi tovar aylanmasini yanada jonlantirish zarur. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasining 2024-yilgi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda respublika hududlaridagi jami chakana savdo aylanmasi 250 trillion so‘mdan oshgan [3], bu ichki bozorning salohiyati yuqori ekanligidan dalolat beradi. Biroq, ushbu salohiyatni to‘liq ro‘yobga chiqarish va milliy ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash orqali barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash ustuvor ahamiyat kasb etadi. Ushbu tadqiqot mavzusi aynan hozirgi davrda muhim ahamiyatga ega, chunki O‘zbekiston jadal iqtisodiy islohotlar davrini boshdan kechirmoqda va bu islohotlarning muvaffaqiyati bevosita milliy bozorning samaradorligi hamda raqobatbardoshligiga bog‘liq. Hozirda hal etilmagan asosiy muammolardan biri – bu ichki bozordagi raqobat muhitini yaxshilash, mahsulot sifati va narx siyosati o‘rtasidagi muvozanatni topish, shuningdek, import o‘rnini bosuvchi va eksportbop mahsulotlar ishlab chiqarishni rag‘batlantirishdir. Milliy bozorni rivojlantirish orqali mamlakatning eksport salohiyatini oshirish, kichik va o‘rta biznesni qo‘llab-quvvatlash, aholi bandligini ta’minlash va pirovardida turmush darajasini oshirish imkoniyatlari mavjud. Shu bilan birga, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishi sharoitida elektron tijoratning ulushini oshirish va raqamli bozor infratuzilmasini takomillashtirish ham dolzarb vazifalardan sanaladi. Milliy bozor iqtisodiyotining nazariy asoslari va rivojlanish mexanizmlari jahon iqtisodiyoti adabiyotlarida keng o‘rganilgan. Masalan, Adam Smitning "Xalqlar boyligi tabiati va sabablar ...