📖 30 sahifa
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA'LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
ABU RAYHON BERUNIY NOMIDAGI URGANCH DAVLAT UNIVERSITITETI
KOMPUTER INJINERING
KOMPUTER ILMLARI VA SUN'IY INTELLEKT ASOSLARI
"Sun'iy intellekt asoslari"
fanidan
Matnlarni avtomatik referatlash( Text Summarization )
mavzusida
MUSTAQIL ISH
Bajardi: 242 - ATT guruh talabasi
Umarbekova Sarvinoz
Qabul qildi: Quriyozov Elmurod
Urganch - 2026
1-sahifa
📄 2-sahifa: Reja va Kirish
REJA:
- Matn referatlashning asosiy tushunchalari va ahamiyati
- Referatlash usullari: ekstraktsiya va abstraksiya
- Ekstraktsiyaga asoslangan referatlash algoritmlari
- Abstraksiyaga asoslangan referatlash modellari (neyron tarmoqlar)
- Referatlash sifatini baholash metrikalari va vazifaning qiyinchiliklari
KIRISH
KIRISH
Axborot asrida yashayotganimiz sababli, ma'lumotlarning g'oyat katta hajmi bilan to'qnash kelishimiz kundalik hayotimizning ajralmas qismiga aylandi. Internet, ijtimoiy tarmoqlar, raqamli kutubxonalar, ilmiy jurnallar va yangiliklar portallari orqali har kuni millionlab yangi matnli ma'lumotlar yaratilmoqda va tarqatilmoqda. Ushbu ma'lumotlar dengizida dolzarb, ishonchli va kerakli axborotni topish, tahlil qilish va o'zlashtirish tobora qiyinlashib bormoqda. Vaqt cheklovlari va kognitiv yuk tufayli insonning barcha matnli manbalarni to'liq o'qib chiqish imkoniyati deyarli yo'q. Bu holat, matnlarni avtomatik referatlash (Text Summarization) texnologiyasining dolzarbligini va zamonaviy ahamiyatini oshirib yuboradi. Matnlarni avtomatik referatlash – bu berilgan katta hajmli matndan uning asosiy g'oyasini, eng muhim ma'lumotlarini va kalit so'zlarini saqlagan holda qisqa, ixcham va tushunarli xulosa matni yaratish jarayonidir. Ushbu texnologiya ma'lumotlarni samarali boshqarish, vaqtni tejash, qaror qabul qilish jarayonini tezlashtirish va katta hajmli ma'lumotlar bilan ishlashda inson omilini kamaytirish imkonini beradi. Ilmiy tadqiqotlar, biznes jarayonlari, ta'lim sohalari va kundalik hayotda axborotni qayta ishlashning yangi usullarini joriy etish zarurati matnlarni avtomatik referatlashga bo'lgan talabni yanada kuchaytirmoqda. Ayniqsa, tezkor qarorlar qabul qilish zarur bo'lgan sohalarda, masalan, moliyaviy tahlil, yangiliklar agentliklari, tibbiyot diagnostikasi va yuridik hujjatlarni ko'rib chiqishda ushbu texnologiya o'zining beqiyos ahamiyatini ko'rsatadi.
Yuqorida ta'kidlanganidek, axborot oqimining tobora ortib borishi fonida, insonning barcha ma'lumotlarni o'zlashtirish qobiliyatining cheklanganligi fundamental muammoni keltirib chiqaradi. Katta hajmli matnlarni qo'lda o'qib chiqish va ulardan xulosa chiqarish ko'p vaqt va resurs talab qiladi, shuningdek, inson omiliga bog'liq bo'lgan sub'ektivlikni ham o'z ichiga oladi. Bu esa ma'lumotlarni tahlil q
...
Davomini ko'rish uchun ro'yxatdan o'ting
To'liq hujjatni Word formatida yuklab olish yoki o'zingizga mos variantini yaratish uchun bepul ro'yxatdan o'ting.