KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda raqamli texnologiyalardan foydalanuvchilar soni 2023-yil yakuniga ko‘ra 35 milliondan oshgan [1], bu umumiy aholining qariyb 97 foizini tashkil etadi va bu ko‘rsatkich har yili o‘rtacha 10-12% ga o‘sib bormoqda [2]. Global miqyosda esa, ta’lim texnologiyalari (EdTech) bozori 2023-yilda 250 milliard AQSh dollarini tashkil etgan bo‘lib, 2032-yilga borib 800 milliard AQSh dollariga yetishi prognoz qilinmoqda [3]. Ushbu raqamlar jamiyatda va ta’lim sohasida raqamli texnologiyalarning o‘rni qanchalik muhim ekanligini yaqqol ko‘rsatadi. Ayniqsa, 6-sinf Tarbiya fanida zamonaviy texnologiyalarning “ezgulik xizmatida” tamoyili asosida qo‘llanilishi o‘quvchilarning axloqiy qadriyatlarni o‘zlashtirishi, ijtimoiy mas’uliyatni anglab yetishi va raqamli savodxonligini oshirishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi [4]. Bu jarayon O‘zbekistonning kelajak avlodini nafaqat texnologik jihatdan savodli, balki ma’naviy yetuk shaxs sifatida shakllantirishga xizmat qiladi. Bugungi kunda ta’lim jarayonida zamonaviy texnologiyalardan foydalanishning turli modellari va yondashuvlari mavjud bo‘lsa-da, ularni Tarbiya fani kabi axloqiy-ma’naviy yo‘naltirilgan fanlarga integratsiya qilish borasida ko‘plab muammolar va o‘ziga xosliklar saqlanib qolmoqda [5]. Xususan, O‘zbekiston ta’lim tizimida raqamli pedagogika tamoyillarini Tarbiya fani o‘qitish metodikasiga to‘liq joriy etish, o‘quvchilarda axloqiy dilemmalarni hal qilish ko‘nikmalarini shakllantirish, virtual reallik (VR), to‘ldirilgan reallik (AR), sun’iy intellekt (AI) va geymifikatsiya kabi vositalar orqali ezgulik, vatanparvarlik, insonparvarlik kabi qadriyatlarni singdirish bo‘yicha tizimli yondashuvlar yetarli darajada ishlab chiqilmagan [6]. Bu esa o‘quvchilarning raqamli dunyodagi axloqiy xulq-atvorini tartibga solish, ularni manipulyatsiyadan himoya qilish va texnologiyalarni faqat ezgulik maqsadlarida ishlatishga yo‘naltirish borasida metodik bo‘shliqlarni yuzaga keltirmoqda. Shu sababli, ushbu kurs ishi zamonaviy texnologiyalarni Tarbiya faniga samarali integratsiya qilishning nazariy asoslarini ishlab chiqish va amaliy metodikasini takomillashtirish orqali dolzarb muammoga yechim topishga qaratilgan. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi. Xalqaro miqyosda zamonaviy texnologiyalarning ta’lim jarayoniga integratsiyasi va uning axloqiy jihatlari ko‘plab olimlar tomonidan tadqiq qilingan. Masalan, M. Prensky (2001) ...