KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Milliy Statistik Agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda ayollar tadbirkorlik subyektlarining 32% ini tashkil etgan holda, mamlakat iqtisodiyotiga sezilarli hissa qo'shmoqda [1]. Shu bilan birga, madaniyat va adabiyot sohasida ayol obrazlarining realistik va chuqur tahlili jamiyatdagi gender tenglik masalalarini yanada dolzarblashtirmoqda, ayniqsa, an'anaviy qadriyatlar va zamonaviy tendensiyalar o'rtasidagi uyg'unlikni izlashda Abdulla Qahhor ijodi alohida ahamiyat kasb etadi. Adabiyotning jamiyatga ta'siri beqiyos bo'lib, badiiy asarlar orqali ayollarning ichki dunyosi, ijtimoiy mavqeyi va ruhiy kechinmalarini anglash, ularning muammolariga e'tibor qaratish bugungi globallashuv sharoitida muhim ahamiyatga ega. Ushbu kurs ishi Abdulla Qahhor hikoyalarida ayol ruhiyatining ifodalanishini chuqur tadqiq etish orqali adabiy asarlarning tarbiyaviy va ma'rifiy salohiyatini ochib berishga qaratilgan [2]. Abdulla Qahhor hikoyalarida ayol ruhiyati ifodasi mavzusi zamonaviy o'zbek adabiyotshunosligi va jamiyatshunosligi uchun dolzarb ahamiyat kasb etadi, chunki ayol shaxsi va uning jamiyatdagi o'rni masalasi hanuzgacha to'liq o'rganilmagan va bir qator muammolarga duch kelmoqda. Adabiy asarlarda ayol obrazlarining sathiyligi, bir qolipli tasvirlanishi yoki stereotiplarga tayanib yaratilishi ayollarning real hayotdagi murakkab ichki dunyosini aks ettirishga to'sqinlik qiladi. Bunday holatlar ayollar ongida o'ziga nisbatan noto'g'ri tasavvurlar shakllanishiga olib kelishi mumkin [3]. Shuningdek, adabiyotshunoslikda ayol ruhiyatini zamonaviy nazariyalar, xususan, feminizm, psixoanaliz va gender tadqiqotlari nuqtai nazaridan tahlil qilish metodologiyasi to'liq shakllanmagan. Mavjud tadqiqotlar ko'pincha syujet tahlili bilan cheklanib qoladi va qahramonlarning ruhiy motivatsiyasi, ularning ijtimoiy-psixologik kontekstda rivojlanishi chuqur o'rganilmaydi. Bu esa, Abdulla Qahhor kabi buyuk yozuvchining ayol obrazlari orqali yetkazmoqchi bo'lgan chuqur falsafiy g'oyalarini anglashda bo'shliqlarni yuzaga keltiradi. Jahon adabiyotshunosligida ayol ruhiyatini tadqiq etish bo'yicha salmoqli ishlar amalga oshirilgan. Simone de Bovuar (1949) "Ikkinchi jins" asarida ayolning "boshqa" sifatidagi mavqeyini psixoanalitik va ekzistensialist nuqtai nazardan tahlil qilib, gender rollarining ijtimoiy konstruktivligini isbotlagan [5]. Yuliya Kristeva (1980) semioti ...