KURS ISHI

KIRISH Oʻtkir Hoshimov asarlarida urush mavzusining yoritilishi mavzusi oʻzbek adabiyotining eng dolzarb va chuqur qatlamlaridan birini tashkil etadi. Bugungi kunda jahonda harbiy mojarolar va mintaqaviy ziddiyatlar tobora kuchayib borayotgan bir sharoitda, adabiyotning insoniyatga tinchlik va totuvlik gʻoyalarini singdirishdagi oʻrni beqiyosdir. Xalqaro miqyosda urush va uning oqibatlari mavzusiga bagʻishlangan adabiy asarlarga qiziqish yuqori boʻlib, bu asarlar global adabiyot bozorining sezilarli qismini egallaydi. Masalan, 2023-yilda urush janridagi adabiy kitoblar savdosi global miqyosda taxminan 1,5 milliard dollarni tashkil etgan [1]. Oʻzbekiston Respublikasida ham Vatan tinchligi, qahramonlik va insonparvarlik mavzularini aks ettiruvchi adabiy asarlarga boʻlgan talab ortib bormoqda. Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining 2023-yilgi hisobotiga koʻra, ikkinchi jahon urushi va uning oqibatlariga bagʻishlangan nashrlarning tiraji avvalgi yilga nisbatan 18% ga oʻsgan [2]. Bu koʻrsatkichlar urush mavzusining nafaqat tarixiy, balki zamonaviy jamiyat uchun ham maʼnaviy-axloqiy va tarbiyaviy ahamiyatini yaqqol koʻrsatib turibdi. Mazkur tadqiqot urush mavzusining hozirgi sharoitdagi dolzarbligi bilan bevosita bogʻliq. Garchi ikkinchi jahon urushi tugaganiga uzoq yillar boʻlgan boʻlsa-da, uning xotirasi va insoniyat boshiga solgan fojialari har doim eslashga arzigulik. Bugungi kunda globalizatsiya va axborot asrida yosh avlodning tarixiy xotirasi va milliy gʻururini shakllantirishda adabiyotning oʻrni beqiyosdir. Shu bilan birga, urush mavzusining murakkab psixologik, falsafiy va ijtimoiy jihatlari chuqur oʻrganilmagan. Oʻtkir Hoshimov kabi yirik adiblarning asarlarida urush nafaqat jang maydoni, balki inson ruhiyatidagi tub burilishlar, qadriyatlarning sinovi va umidning soʻnmasligi ramzi sifatida talqin etiladi. Ushbu masalalarni chuqur tahlil qilish jamiyatda tinchlik va insonparvarlik gʻoyalarini mustahkamlashga xizmat qiladi, shuningdek, yosh avlodni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashda muhim ahamiyat kasb etadi [3]. Urush mavzusining adabiyotdagi oʻrganilganlik darajasi jahon va oʻzbek adabiyotshunosligida turli yoʻnalishlarda amalga oshirilgan. Jahon adabiyotshunosligida Ernest Heminguey (1929) oʻzining "Alvido, qurol!" asarida urushning inson psixologiyasiga salbiy taʼsirini va shaxsning ichki fojialarini mahorat bilan aks ettirgan, urushni shaxsiy kec ...