KURS ISHI

KIRISH Amir Temur va Temuriylar davrida G'arb davlatlari bilan aloqalarini o'rganish bugungi kunda ham o'z dolzarbligini yo'qotmagan tarixiy mavzulardan biridir. O'zbekistonning jahon hamjamiyatidagi o'rni tobora ortib borayotgan, xalqaro munosabatlar murakkab tus olgan bir sharoitda, tarixiy davlatlarimizning diplomatiya tajribasini chuqur tahlil qilish strategik ahamiyat kasb etadi. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 12-dekabrdagi "Amir Temur shaxsiyati va uning jahon sivilizatsiyasidagi o'rnini o'rganish bo'yicha qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida"gi PQ-401-sonli qarori [1] Amir Temur davri tarixiga qiziqishning davlat siyosati darajasida ekanligini ko'rsatadi. So'nggi besh yilda O'zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 2018-yildagi 33,8 milliard AQSh dollaridan 2023-yilda 62,6 milliard AQSh dollariga yetdi, bu deyarli ikki baravar o'sishni anglatadi [2]. Bu o'sish O'zbekistonning xalqaro aloqalarini faollashtirish zaruriyatini ta'kidlaydi va tarixiy diplomatiya tajribasini o'rganish muhim amaliy ahamiyatga ega ekanligini ko'rsatadi. Mazkur tadqiqot, Amir Temur va Temuriylar davrida G'arb davlatlari bilan o'rnatilgan aloqalarni tahlil qilish orqali, o'sha davrdagi siyosiy, iqtisodiy va madaniy diplomatiya mexanizmlarini yoritishga qaratilgan. Hozirgi kunda globalizatsiya jarayonlarining tezlashishi [3] va interkonnektivlik darajasining oshishi fonida, davlatlararo munosabatlarda tarixiy tajribadan saboq chiqarish zarurati sezilmoqda. Bugungi dunyoda xalqaro munosabatlardagi keskinliklar, savdo urushlari va madaniy tafovutlar [4] kabi muammolar mavjud bo'lib, Amir Temur davridagi uzoq davlatlar bilan samarali aloqalarni o'rnatish tajribasi ularni hal qilishda yangi yondashuvlarni taklif qilishi mumkin. Bu davrda Yevropa bilan savdo diplomatiyasi [5], elchilik munosabatlari va harbiy-siyosiy ittifoqlar masalalarining chuqur o'rganilmagan jihatlari mavjud bo'lib, ular bugungi O'zbekiston diplomatiyasi uchun qimmatli saboqlar berishi mumkin. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosda turli darajada bo'lib, har bir tadqiqotchi o'z yondashuvini ilgari surgan. Xalqaro olimlar orasida, Bertold Spuler [6] o'zining "Mo'g'ullar davrida Yaqin Sharq" asarida Temuriylar davri diplomatiyasining umumiy xususiyatlarini tahlil qilib, ularning xalqaro siyosatdagi rolini yoritgan. Denis Sinor [7] esa mo'g'ullar va Temuriylar davri Yevropa ...