KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston tarixi fanining fundamental yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan Xiva xonligi davri o‘zining siyosiy, iqtisodiy va madaniy jarayonlari bilan muhim ahamiyat kasb etadi. Xususan, 18-asr oxiri – 20-asr boshlarida xonlik boshqaruvida yuz bergan o‘zgarishlar, Shayboniylar sulolasining inqirozi va Qo‘ng‘irot inoqlar sulolasining hokimiyat tepasiga kelishi mintaqa tarixidagi burilish nuqtalaridan biri hisoblanadi. Bugungi kunda O‘zbekiston hukumati tarixiy merosni o‘rganish va targ‘ib qilishga katta e’tibor qaratmoqda. Masalan, 2023-yilda "O‘zbekistonning boy tarixiy va madaniy merosini o‘rganish va targ‘ib qilish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi Prezident qarori qabul qilindi [1]. Ushbu qarorga ko‘ra, tarixiy tadqiqotlar uchun ajratilgan grantlar hajmi 2024-yilda 15% ga oshirilib, jami 5 milliard so‘mni tashkil etdi [1]. Xiva xonligi tarixini chuqur o‘rganish, ayniqsa, siyosiy o‘zgarishlar va davlat boshqaruvi mexanizmlarini tahlil qilish zamonaviy davlat qurilishi va boshqaruvi uchun muhim saboqlar berishi mumkin. Ushbu tadqiqot, shuningdek, madaniy turizmning rivojlanishiga ham bilvosita hissa qo‘shadi, chunki Xiva shahri YUNESKO Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan va 2023-yilda 500 mingdan ortiq turistni qabul qilgan [2]. Mavzuning dolzarbligi, shuningdek, hozirgi kunda tarixiy davlat boshqaruvi an'analari va zamonaviy boshqaruv paradigmalari o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash zarurati bilan ham belgilanadi. Ayniqsa, markaziy hokimiyat zaiflashgan davrlarda yuzaga keladigan siyosiy inqirozlar va ulardan chiqish yo‘llarini tahlil qilish, jamiyatdagi barqarorlikni ta’minlash mexanizmlarini tushunish uchun fundamental ahamiyatga ega. Bugungi kunda ham davlat boshqaruvida samaradorlikni oshirish, korrupsiyaning oldini olish va aholi ishonchini qozonish masalalari dolzarb bo‘lib qolmoqda. Qo‘ng‘irot inoqlarining hokimiyat tepasiga kelishi va Shayboniylar an'analarini saqlab qolgan holda yangi boshqaruv tizimini joriy etishi, ayniqsa, legitimlikni ta’minlash va davlat barqarorligini mustahkamlash nuqtai nazaridan o‘rganishga muhtoj. Mavjud tadqiqotlar, ko‘pincha, Qo‘ng‘irotlar davridagi iqtisodiy yoki madaniy jihatlarga e’tibor qaratgan bo‘lsa-da, ularning siyosiy legitimlikni qanday ta’minlagani va markazlashgan boshqaruvni qanday tiklagani kabi masalalar hali to‘liq yoritilmagan. Ushbu kurs ishi ana shu bo‘shliqlarni to‘ldirishga xizma ...