KURS ISHI

KIRISH Bugungi kunda jahon iqtisodiyotida kichik biznes subyektlari yalpi ichki mahsulotning (YaIM) sezilarli qismini tashkil etmoqda; xususan, Yevropa Ittifoqida kichik va oʻrta biznes korxonalari YaIMning 56% ini tashkil etib, ish oʻrinlarining 67% ini yaratadi [1]. Oʻzbekiston Respublikasida esa 2023-yil holatiga koʻra kichik biznes subyektlarining soni 570 mingdan oshgan boʻlib, ular YaIMning 54.9% ini hosil qilgan va bandlikning 75% dan ortigʻini taʼminlagan [2]. Ushbu raqamlar mamlakat iqtisodiyotini diversifikatsiya qilish, aholi farovonligini oshirish va innovatsion rivojlanishni taʼminlashda kichik biznesning oʻrni beqiyos ekanligini koʻrsatadi. Angren shahar ham respublikaning muhim sanoat markazlaridan biri sifatida kichik biznesni qoʻllab-quvvatlash orqali barqaror iqtisodiy oʻsishni taʼminlashga intilmoqda. Shu sababli, Xalq banki Buxgalteriya hisobi va hisob-kitob markazining (BHM) tuzilishi, faoliyati hamda kichik biznes boʻlimining samaradorligini oʻrganish bank xizmatlari sifatini oshirish va tadbirkorlikni rivojlantirish uchun muhim ahamiyat kasb etadi [3]. Kichik biznesni moliyalashtirish va uning bank xizmatlaridan foydalanish samaradorligini oshirish masalasi dolzarb muammolardan biri boʻlib qolmoqda. Oʻzbekistonda kichik biznes subyektlarining kredit resurslariga boʻlgan ehtiyoji yuqori boʻlishiga qaramay, banklarning mazkur segmentga ajratayotgan kreditlar hajmi hali yetarli darajada emas [4]. Masalan, 2023-yil yakunlariga koʻra, banklar tomonidan kichik biznesga ajratilgan kreditlar umumiy kredit portfelining taxminan 28% ini tashkil etgan, bu esa rivojlangan mamlakatlardagi 40-50% lik koʻrsatkichlardan ancha pastdir [5]. Kichik biznes boʻlimlarining tashkiliy tuzilmasi, kreditlash jarayonidagi byurokratik toʻsiqlar, risklarni baholash mexanizmlarining yetarli darajada takomillashmaganligi hamda innovatsion moliyaviy mahsulotlarning kamligi mazkur sohaga investitsiyalarning jalb qilinishiga toʻsqinlik qilmoqda [6]. Angren shahar Xalq banki BHMning kichik biznes boʻlimi faoliyatini chuqur oʻrganish orqali ushbu boʻshliqlarni aniqlash va ularni bartaraf etish boʻyicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqish iqtisodiy oʻsishni ragʻbatlantirish hamda bank xizmatlarining ochiqligini taʼminlash nuqtai nazaridan gʻoyat zarurdir [7]. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi. Jahon olimlari tomonidan bank faoliyatini boshqarish, kichik biznesni moliyalas ...