KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda maxsus ta’limga muhtoj bolalar soni yildan yilga ortib bormoqda, Xalq ta’limi vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda respublikadagi umumta’lim maktablarida jismoniy yoki aqliy rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan 107 mingdan ortiq o‘quvchi ta’lim olgan [1]. Ushbu ko‘rsatkich umumiy o‘quvchilar sonining qariyb 2% ni tashkil etadi [2]. Aqli zaiflik tashxisi qo‘yilgan bolalar ushbu kontingentning muhim qismini tashkil etadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, aholining 1-3% ida aqliy zaiflikning turli darajalari kuzatiladi [3]. Bu esa har yili mamlakatimizda o‘n minglab bolalar maxsus psixologik-pedagogik yordamga muhtojligini anglatadi. Aqli zaif o‘quvchilar bilan olib boriladigan psixokorreksion ishlar nafaqat ularning kognitiv funksiyalarini rivojlantirish, balki ijtimoiy moslashuvi va kelajakda jamiyatning to‘laqonli a’zosi bo‘lib yashashi uchun ham fundamental ahamiyatga ega. Shu sababli, ushbu yo‘nalishdagi tadqiqotlar va amaliy choralar mamlakatimizda ta’lim tizimining inklyuzivlik darajasini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu mavzu bugungi kunda juda dolzarb bo‘lib, bir qator hal etilmagan muammolar mavjudligini ko‘rsatmoqda. Birinchidan, aqli zaif o‘quvchilar uchun psixokorreksion metodikalarning samaradorligini baholash va ularni zamonaviy ilmiy yutuqlar asosida takomillashtirish zaruriyati mavjud. Ko‘pgina mavjud dasturlar eskirgan yoki xorijiy tajribalarga ko‘r-ko‘rona asoslangan bo‘lib, mahalliy sharoitlarga to‘liq mos kelmaydi. Ikkinchidan, psixokorreksion ishlarning sifatini oshirish uchun malakali mutaxassislarga bo‘lgan talab ortib bormoqda. O‘zbekistondagi maxsus pedagogika va psixologiya mutaxassislari tayyorlash tizimida aqli zaiflik bilan ishlaydigan kadrlar salohiyatini kuchaytirish bo‘yicha tizimli yondashuvlar yetarli darajada rivojlanmagan [5]. Uchinchidan, inklyuziv ta’lim sharoitida aqli zaif o‘quvchilarni umumiy oqimga integratsiya qilishda psixokorreksion yordamning roli va ahamiyatini keng jamoatchilik va pedagoglar orasida tushuntirish, stereotiplarni bartaraf etish muhim vazifadir. Nihoyat, psixokorreksion ishlarni moliyalashtirish va moddiy-texnik bazasini mustahkamlash masalasi ham dolzarb bo‘lib qolmoqda, chunki aksariyat maxsus maktablar va markazlar zamonaviy asbob-uskunalar va metodik materiallar yetishmovchiligidan aziyat chekadi [6]. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi ta ...