KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda jamoat transporti xizmatlaridan foydalanuvchilar soni so‘nggi yillarda sezilarli darajada o‘sishni ko‘rsatdi. O‘zR Statistika agentligi (2024) ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda avtobus transporti orqali tashilgan yo‘lovchilar soni 1,5 milliard kishidan oshib, bu 2022-yilga nisbatan 12% o‘sishni tashkil etgan [1]. Shuningdek, taksi xizmatlari bozorining hajmi 2023-yilda taxminan 500 million AQSH dollarini tashkil etib, yiliga o‘rtacha 15% ga o‘sib bormoqda [2]. Bu ko‘rsatkichlar transport tizimini boshqarish, yo‘nalishlarni optimallashtirish va yo‘lovchilar uchun qulaylik yaratishga qaratilgan innovatsion yechimlarga bo‘lgan ehtiyojni yaqqol ko‘rsatadi. Ayni damda, shaharlarning kengayishi, aholi zichligining ortishi va transport vositalari sonining ko‘payishi mavjud transport infratuzilmasiga yuklamani oshirmoqda, bu esa tirbandliklar va yo‘lovchilarning kutish vaqtining uzayishiga olib keladi. Mavjud transport tizimining samaradorligini oshirish, yo‘nalishlarni real vaqt rejimida boshqarish va resurslardan oqilona foydalanish bugungi kunning dolzarb masalalaridandir. An’anaviy usullar bilan avtobus va taksi yo‘nalishlarini rejalashtirish va boshqarish zamonaviy shaharlarning tez o‘zgaruvchan ehtiyojlarini qondira olmayapti. Ma’lumotlar bazalarini boshqarish tizimlari (DBMS) va ob’ektga yo‘naltirilgan dasturlash (OOP) tamoyillariga asoslangan C++ dasturlash tilida ishlab chiqilgan tizimlar ushbu muammolarga yechim topishda muhim rol o‘ynashi mumkin. Ayniqsa, graf nazariyasi va algoritmlardan foydalangan holda yo‘nalishlarni optimallashtirish, kutish vaqtini qisqartirish va transport xizmatlari sifatini oshirish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Bu, o‘z navbatida, iqtisodiy samaradorlikni oshirish va aholining turmush sifatini yaxshilashga xizmat qiladi. Transport yo‘nalishlarini optimallashtirish va ma’lumotlar bazasini boshqarish bo‘yicha jahon miqyosida ko‘plab tadqiqotlar o‘tkazilgan. D. Dijkstra (1959) o‘zining “Eng qisqa yo‘l algoritmi”ni ishlab chiqib, graf nazariyasining transport sohasida qo‘llanilishiga asos soldi [3]. R. Bellman (1958) dinamik dasturlash usullarini kiritib, murakkab optimallashtirish masalalarini yechishda fundamental yondashuvni taqdim etdi [4]. J. Pearl (1984) A* algoritmini rivojlantirib, eng qisqa yo‘lni topishda heuristik funksiyalarning samaradorligini isbotladi [5]. Shuningdek, L. L. K. V. S. (2007) “Yo‘nal ...