KURS ISHI

KIRISH Raqamli transformatsiya va globallashuv davrida axborot texnologiyalari (AT) fanlararo integratsiya uchun fundamental vosita bo‘lib xizmat qilmoqda. O‘zbekistonda 2023-yil yakunlariga ko‘ra raqamli iqtisodiyot hajmi 2,5 milliard AQSH dollarini tashkil etib, yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 3,5% ga yetdi [1]. Bu ko‘rsatkich 2022-yilga nisbatan 20% o‘sishni anglatadi va mamlakatning raqamlashtirishga qaratilgan strategik harakatlaridan dalolat beradi. Jahon miqyosida esa 2023-yilda axborot texnologiyalari xizmatlari bozori hajmi 1,3 trillion AQSH dollarini tashkil etgan bo‘lib, bu sohaning global iqtisodiyotdagi beqiyos o‘rnini ko‘rsatadi [2]. Taʼlim sohasida raqamli texnologiyalarni qoʻllash natijasida, masalan, 2023-yilda Oʻzbekiston umumtaʼlim maktablarining 85% dan ortigʻi optik tolali internetga ulangan bo‘lib, bu o‘qitish jarayonlarida ATdan foydalanish imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytirdi [3]. Ushbu raqamlar fanlararo integratsiyani axborot texnologiyalari asosida rivojlantirishning bugungi kun talabi ekanligini yaqqol ko‘rsatadi. Hozirgi kunda ilm-fan va taʼlim sohalarida mavjud bilimlar bazasining tezkor yangilanishi va yangi texnologiyalarning joriy etilishi, anʼanaviy yondashuvlarning o‘rniga integratsiyalashgan taʼlim modellariga bo‘lgan ehtiyojni oshirmoqda. Aksariyat taʼlim tizimlari hali ham fanlarni alohida, bir-biridan ajratilgan holda o‘rgatishga asoslangan bo‘lib, bu esa o‘quvchilarda kompleks muammolarni hal qilish ko‘nikmalarining shakllanishiga to‘siq bo‘lmoqda. Masalan, aniq fanlar va gumanitar fanlar o‘rtasidagi bog‘liqlikni taʼminlash, yagona global muammolarni hal etish uchun turli fan sohalarining sinergiyasini yaratish kabi muammolar hal etilmagan. Shuningdek, AKT ko‘nikmalarini yetarli darajada rivojlantirish, raqamli pedagogikani taʼlim jarayoniga samarali joriy etish va innovatsion taʼlim platformalarini yaratish masalalari ham dolzarbligini saqlab qolmoqda [4]. Bu holat axborot texnologiyalari asosida fanlararo integratsiyaning nazariy va amaliy asoslarini chuqur o‘rganish, mavjud bo‘shliqlarni to‘ldirish hamda taʼlim va ilmiy tadqiqotlar samaradorligini oshirish uchun zaruriyat tug‘diradi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosda turli olimlar tomonidan tadqiq qilingan. Jahon miqyosida fanlararo integratsiya va axborot texnologiyalari kesishmasi bo‘yicha muhim tadqiqotlar olib borilgan. Ma ...