KURS ISHI

KIRISH Boshlang'ich sinflarda asosiy miqdorlar va ularni o‘lchov birliklarini o‘rgatish metodikasi, xususan, uzunlik va yuza o‘lchov birliklari bilan bog‘liq jarayonlarni takomillashtirish masalasi ta’lim tizimining bugungi kundagi muhim va dolzarb yo‘nalishlaridan biridir. O‘zbekistonda boshlang‘ich ta’limni rivojlantirishga qaratilgan davlat siyosati doirasida o‘quv dasturlari va o‘qitish metodikalarini takomillashtirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Maktab ta’limida miqdorlar va ularni o‘lchash birliklarini o‘rgatish bolalarning dunyoni tizimli tushunishi, mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishi hamda kelajakda kundalik hayotda va turli kasbiy faoliyatlarda zarur bo‘ladigan ko‘nikmalarni shakllantirishi uchun poydevor yaratadi. 2023 yilda O‘zbekistonda umumiy o‘rta ta’lim maktablariga qabul qilingan o‘quvchilar soni 1,1 milliondan oshgan bo‘lib, ularning aksariyat qismiga miqdorlar va ularni o‘lchash birliklari bo‘yicha dastlabki tushunchalar berilishi lozim [1]. Shu bois, bu jarayonlarning samaradorligini oshirish, o‘quvchilarning ushbu mavzularni chuqur va mukammal o‘zlashtirishlarini ta’minlash bugungi kun ta’lim tizimining asosiy vazifalaridan biriga aylangan. Hozirgi kunda boshlang‘ich sinflarda miqdorlar va o‘lchov birliklarini o‘rgatishda bir qator metodik muammolar mavjudligini kuzatish mumkin. Jumladan, nazariy bilimlarni amaliy ko‘nikmalarga aylantirishda, turli o‘lchov birliklari (masalan, metrik va no-standart birliklar) o‘rtasidagi bog‘liqlikni tushuntirishda, shuningdek, o‘quvchilarning faol ishtirokini ta’minlaydigan zamonaviy usullardan foydalanishda yetarli darajada natijalarga erishilmagan. Ayniqsa, uzunlik va yuza kabi geometrik miqdorlarni o‘rgatishda vizual va interaktiv vositalardan foydalanishning ahamiyati katta bo‘lsa-da, bu boradagi ishlar hali ham takomillashtirishga muhtoj. Mavzuning dolzarbligi shundaki, o‘quvchilarning miqdorlar va o‘lchov birliklari haqidagi dastlabki tushunchalari keyingi bosqichlarda matematika, fizika va boshqa fanlarni o‘zlashtirishlari uchun mustahkam zamin yaratadi. Mazkur muammolarni hal etish bo‘yicha olib borilgan tahlillar esa ushbu kurs ishining ilmiy va amaliy ahamiyatini yanada oshiradi. Boshlang‘ich sinflarda miqdorlar va o‘lchov birliklarini o‘rgatish metodikasi masalasi dunyo ta’lim tizimida uzoq yillardan beri tadqiq etilib kelinmoqda. AQShlik taniqli pedagog Jon Dewey (1938) o‘q ...