KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekistonda 2023-yil yakuniga koʻra boshlangʻich taʼlim maktab oʻquvchilarining umumiy soni 4,5 million nafardan oshgan [1]. Bu esa taʼlim tizimining har bir bosqichida, xususan, boshlangʻich sinflarda oʻqitish sifati va samaradorligini oshirish zarurligini koʻrsatadi. Soʻnggi yillarda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 23-sentyabrdagi "Matematika fanini rivojlantirishni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash, shuningdek, taʼlim sifatini oshirishga doir chora-tadbirlar toʻgʻrisida"gi PQ-4842-sonli qaroriga koʻra [2], matematik taʼlimga berilayotgan eʼtibor sezilarli darajada ortdi. Ushbu qarorda zamonaviy pedagogik texnologiyalarni joriy etish, oʻquv dasturlarini xalqaro standartlarga moslashtirish va oʻqituvchilarning kasbiy mahoratini oshirish kabi masalalar dolzarb vazifa sifatida belgilangan. Xususan, boshlangʻich sinflarda asosiy miqdorlar va ularning oʻlchov birliklarini, shu jumladan uzunlik va yuza oʻlchovlarini oʻrgatish nafaqat matematik kompetensiyalarni shakllantirish, balki oʻquvchilarning kundalik hayotda duch keladigan muammolarni hal qilish koʻnikmalarini rivojlantirish uchun ham muhim ahamiyatga ega. Ayni paytda, boshlangʻich sinf oʻquvchilari oʻrtasida miqdorlar va ularning oʻlchov birliklari boʻyicha amaliy koʻnikmalarning yetarli darajada shakllanmaganligi, ayniqsa, mavhum tushunchalarni (masalan, yuza tushunchasi) konkretlashtirishda qiyinchiliklar mavjudligi kuzatilmoqda [3]. Anʼanaviy oʻqitish metodlarida koʻpincha yodlashga asoslangan yondashuv ustunlik qilib, amaliyotga yoʻnaltirilgan va interfaol mashgʻulotlar yetishmayapti. Natijada, oʻquvchilar oʻlchov birliklarini mexanik tarzda eslab qolsalar-da, ularni real hayot vaziyatlarida qoʻllashda qiynalishadi. Ushbu muammolar boshlangʻich sinflarda uzunlik va yuza oʻlchov birliklarini oʻqitish metodikasini takomillashtirish, zamonaviy didaktik yondashuvlar va innovatsion texnologiyalarni joriy etish zaruriyatini yanada oshiradi. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi quyidagicha: xalqaro miqyosda miqdorlar va ularning oʻlchov birliklarini oʻqitish metodikasiga oid koʻplab tadqiqotlar oʻtkazilgan. Masalan, Jean Piaget (1952) oʻzining kognitiv rivojlanish nazariyasida bolalarning miqdorlarni qanday idrok etishi va ularni tushunish bosqichlarini atroflicha oʻrgangan, xususan, konkret operatsiyalar bosqichida bolalarning uzunlik va yuza tushunchalarini oʻzlashtirishini ta ...