KURS ISHI

KIRISH Boshlangʻich sinflarda sodda masalalar yechishda oʻquvchilarga individual yondashuvni tatbiq etishning dolzarbligi bugungi taʼlim tizimidagi murakkab va global muammolarni yechishda alohida oʻrin tutadi. Jahon taʼlim bozorida innovatsion pedagogik texnologiyalarning ulushi yil sayin ortib bormoqda, xususan, Oʻzbekistonda umumtaʼlim maktablarida oʻquvchilarning individual qobiliyatlarini hisobga olgan holda taʼlim berishga boʻlgan ehtiyoj 2023-yilga kelib 70% ga yetdi, bu esa maktablarda oʻquvchilarning turli xil oʻquv ehtiyojlari va rivojlanish surʼatlarini hisobga olish zaruratini taʼkidlaydi [1]. Mamlakatimizda oʻtkazilgan taʼlim sohasidagi islohotlar oʻquv dasturlarini yangilash, zamonaviy pedagogik texnologiyalarni joriy etishga qaratilgan boʻlib, bunda har bir oʻquvchining oʻziga xos salohiyatini ochib berish muhim ahamiyat kasb etadi. Biroq, amaliyotda koʻpincha umumiy taʼlim standartlariga tayanib, oʻquvchilarning individual xususiyatlarini etarli darajada hisobga olmaslik holatlari kuzatilmoqda, bu esa baʼzi oʻquvchilarning oʻquv jarayonida orqada qolib ketishiga yoki oʻz potensialini toʻliq roʻyobga chiqara olmasligiga olib kelishi mumkin. Shu nuqtai nazardan, boshlangʻich sinflarda sodda masalalar yechish jarayonida individual yondashuvni qoʻllash usullarini ilmiy va amaliy jihatdan chuqur oʻrganish bugungi kunning eng muhim taʼlimiy vazifalaridan biridir. Ushbu mavzu, aynan boshlangʻich taʼlim bosqichida masalalar yechish koʻnikmalarini shakllantirishning asosiy poydevorini tashkil etishi va oʻquvchilarning kelajakdagi fanlarga boʻlgan qiziqishini hamda oʻquvga boʻlgan munosabatini belgilab berishi bilan yanada dolzarb ahamiyat kasb etadi. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi global va mahalliy ilmiy-pedagogik adabiyotlarda keng koʻlamda yoritilgan. Xususan, Lev Vygotskiyning "Eng yaqin rivojlanish zonasi" nazariyasi [2] oʻquvchining mustaqil yecholmaydigan, ammo kattalar yoki tengdoshlar yordamida yechishi mumkin boʻlgan bilim va koʻnikmalar sohasi ekanligini taʼkidlaydi. Bunday yondashuv individual farqlarni hisobga olishning nazariy asosini tashkil etadi. Bruner, J. (1960) oʻzining "oʻrganish jarayonining tuzilishi" konsepsiyasida oʻquvchilarga ularning oldingi bilimlarini yangi maʼlumotlar bilan bogʻlashga yordam beradigan "qiyshiq taʼlim" (scaffolding) usulini taklif etgan [3]. Bloom, B. S. (1956) taʼlim maqsadlari taksonomiyasida oʻquv ...