KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekistonda raqamli transformatsiya va taʼlim sohasiga kiritilgan investitsiyalar natijasida boshlangʻich taʼlim muassasalarining moddiy-texnik bazasi sezilarli darajada yaxshilanib, ilg‘or pedagogik texnologiyalarni joriy etishga shart-sharoit yaratilmoqda. Xususan, 2023-yilda Davlat dasturlari doirasida umumiy o‘rta taʼlim muassasalarini kompyuterlar bilan taʼminlash darajasi 85% ga yetdi, bu esa besh yil avvalgi ko‘rsatkichdan 30% yuqoridir [1]. Maktablarning keng polosali internet tarmog‘iga ulanish darajasi 95% ni tashkil etib, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirdi [2]. Shuningdek, so‘nggi uch yilda boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari uchun raqamli pedagogika bo‘yicha o‘quv kurslariga jalb qilinganlarning soni 150 mingdan oshib, bu umumiy boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari sonining 70% ini tashkil etdi [3]. Ushbu ko‘rsatkichlar boshlang‘ich taʼlimda pedagogik texnologiyalarni tanlash va samarali qo‘llashga bo‘lgan ehtiyojni oshirib, o‘quv jarayonining sifatini tubdan yaxshilashga zamin yaratmoqda. Bugungi kunda O‘zbekistonda taʼlim mazmunini yangilash va o‘quvchilarda kreativlik, tanqidiy fikrlash kabi XXI asr ko‘nikmalarini shakllantirish uchun pedagogik texnologiyalardan foydalanish strategik ahamiyat kasb etmoqda [4]. Mazkur tadqiqot mavzusining dolzarbligi shundaki, anʼanaviy taʼlim usullari zamonaviy davr talablariga to‘liq javob bermayapti, o‘quvchilarda mustaqil o‘rganish ko‘nikmalari yetarli darajada rivojlanmayapti, shuningdek, boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari ko‘pincha qaysi pedagogik texnologiyani qanday tanlash va samarali qo‘llash bo‘yicha aniq metodik mezonlarga ega emaslar. Bu esa o‘quv jarayonida texnologiyalarning samarasiz ishlatilishiga, taʼlim sifatining kutilgan darajada yaxshilanmasligiga olib kelmoqda. Boshlang‘ich taʼlimda o‘quvchining yosh xususiyatlarini inobatga olgan holda pedagogik texnologiyalarni tanlash va ularni o‘quv dasturlariga integratsiya qilish bo‘yicha tizimli yondashuv yetishmaydi. Natijada, har bir o‘qituvchi o‘z tajribasi asosida harakat qiladi, bu esa taʼlimda yagona standartlarning shakllanmasligiga va innovatsion pedagogik amaliyotlarning keng joriy etilmasligiga sabab bo‘lmoqda [5]. Pedagogik texnologiyalar sohasida xalqaro miqyosda ko‘plab yetuk olimlar tadqiqotlar olib borganlar. Masalan, D. Jonassen (1991) o‘quvchilarni faol bilim yaratuvchilari sifatida ...