KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-2024 oʻquv yilida mamlakatimizda 6,5 milliondan ortiq oʻquvchi boshlangʻich taʼlim tizimida tahsil olmoqda [1]. Bu koʻrsatkich har yili oʻrtacha 2-3% ga oʻsib bormoqda, bu esa boshlangʻich taʼlim muassasalarida oʻqitish sifati va samaradorligini oshirish zaruratini yanada kuchaytiradi [1]. Xalqaro miqyosda, UNICEFning hisobotiga koʻra, dunyo miqyosida boshlangʻich maktab yoshidagi bolalarning oʻqish va yozish koʻnikmalari boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichlar oxirgi oʻn yillikda 70% dan 65% ga tushgan, bu esa taʼlimda yangi texnologiyalar va metodikalarga ehtiyojni bildiradi [2]. Taʼlimga investitsiyalar hajmi global miqyosda 2022 yilda 6,3 trillion dollarni tashkil etdi va bu koʻrsatkich har yili 5% ga oʻsishi prognoz qilinmoqda, bunda katta qismi boshlangʻich taʼlimni takomillashtirishga yoʻnaltirilgan [3]. Oʻzbekistonda esa taʼlim sohasi uchun ajratilayotgan davlat byudjeti xarajatlari yalpi ichki mahsulotning (YIM) qariyb 6-7% ini tashkil etib, bu koʻrsatkich Markaziy Osiyo davlatlari orasida eng yuqorilardan biridir [1]. Biroq, ajratilgan mablagʻlarning samaradorligi va oʻqitish texnologiyalari modernizatsiyasi darajasi boʻyicha hali ham jiddiy muammolar mavjud. Bugungi kunda boshlangʻich taʼlimda oʻqitish texnologiyalari va metodikasi masalasi alohida dolzarblik kasb etmoqda, chunki global iqtisodiyot va jamiyat shiddat bilan oʻzgarayotgan bir sharoitda, oʻquvchilarga nafaqat bilim berish, balki ularni kelajak kasblari va hayotiga tayyorlash muhim vazifadir. Anʼanaviy oʻqitish usullari koʻpincha bolalarning qiziqishini uygʻotishda, ijodiy fikrlashini rivojlantirishda va amaliy koʻnikmalarini shakllantirishda yetarli samaradorlikni taʼminlamayapti [4]. Xususan, Oʻzbekiston kontekstida, hududlararo taʼlim sifati farqi saqlanib qolmoqda, qishloq maktablarida zamonaviy texnologiyalardan foydalanish darajasi past, shuningdek, oʻqituvchilarning innovatsion metodikalarni qoʻllash boʻyicha malakasi yetarli emasligi kabi muammolar mavjud [1]. Raqamli savodxonlik, tanqidiy fikrlash va muammolarni hal qilish koʻnikmalari kabi kompetensiyalarni boshlangʻich sinflardanoq shakllantirish zarurati zamonaviy oʻqitish texnologiyalarini joriy etishni taqozo etadi. Bu esa oʻz navbatida, taʼlim jarayonini samarali tashkil etish, oʻquvchilarning individual xususiyatlarini inobatga olish va ularni ...