KURS ISHI

KIRISH Bosim ostida ishlaydigan idishlar sanoatning turli tarmoqlarida, jumladan, neft-gaz, kimyo, energetika va oziq-ovqat sanoatida keng qo‘llaniladigan muhim uskunalar hisoblanadi. Ularning xavfsiz va uzluksiz ishlashi nafaqat ishlab chiqarish jarayonining samaradorligini ta’minlaydi, balki xodimlar hayoti va sog‘lig‘ini saqlash, atrof-muhitga yetkazilishi mumkin bo‘lgan zararlarning oldini olishda ham hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. So‘nggi yillarda sanoatda sodir bo‘layotgan avariyalar va baxtsiz hodisalarning sezilarli qismi aynan bosim ostidagi idishlarning noto‘g‘ri ekspluatatsiyasi, texnik nosozliklari yoki xavfsizlik talablariga rioya etilmasligi bilan bog‘liq bo‘lib, bu muammo dolzarbligini yanada oshirmoqda. O‘zbekiston Respublikasida sanoat korxonalarida bosim ostida ishlaydigan idishlarga qo‘yiladigan xavfsizlik talablariga rioya etish masalasi davlat nazorati ostida turadi. Misol uchun, O‘zbekiston Respublikasi Sanoat xavfsizligi davlat qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda respublikada bosim ostida ishlaydigan idishlar bilan bog‘liq 12 ta jiddiy avariya holati qayd etilgan bo‘lib, ularning 3 tasida inson o‘limi bilan bog‘liq fojiali oqibatlar kuzatilgan [1]. Bu esa o‘z navbatida, ushbu sohadagi xavfsizlik choralarini kuchaytirish, ekspluatatsiya qoidalarini takomillashtirish va nazorat tizimlarini modernizatsiya qilish zaruratini ta’kidlaydi. Xalqaro tajriba tahlillari shuni ko‘rsatadiki, bosim ostidagi idishlar bilan bog‘liq avariyalar global miqyosda yillik iqtisodiy zararning o‘rtacha 5-7 milliard dollarni tashkil etadi, shuningdek, dunyo bo‘yicha har yili o‘rtacha 500 ga yaqin inson hayotiga zomin bo‘ladi [2]. Hozirgi sharoitda mamlakatimiz iqtisodiyotining barqaror rivojlanishi, sanoat salohiyatining oshishi va investitsiyalar hajmining ortishi bilan birga, ishlab chiqarish xavfsizligini ta’minlashga bo‘lgan e’tibor yanada kuchaymoqda. Bosim ostida ishlaydigan idishlarga qo‘yiladigan talablarni chuqur o‘rganish, mavjud muammolarni aniqlash va ularni hal etish yo‘llarini izlash hozirgi kunning muhim vazifalaridan hisoblanadi. Bu borada, O‘zbekistonda sanoat obyektlarida mehnat muhofazasini ta’minlash bo‘yicha qator normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilingan bo‘lsa-da, ularning amaliyotda to‘liq va samarali qo‘llanilishi, ayniqsa, eskigan uskunalar parkini yangilash, yangi texnologiyalarni joriy etish va xodimlarning malakasini osh ...