KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan farmonlari va qarorlari natijasida 2023-yilda mamlakat yalpi ichki mahsulotidagi raqamli iqtisodiyot ulushi 7.5% ga yetdi [1]. Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra, 2022-yilda global elektron tijorat bozori hajmi 5.7 trillion AQSh dollarini tashkil etib, bu ko'rsatkich 2027-yilga borib 8.1 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Bu tendensiya tovarlar va xizmatlarning samarali almashinuvini ta'minlovchi bozor infratuzilmasining global va milliy iqtisodiyotlardagi hal qiluvchi rolini yaqqol ko'rsatmoqda. Bozor infratuzilmasi, ayniqsa, Logistika samaradorlik indeksi (LPI) bo'yicha yuqori ko'rsatkichlarga ega mamlakatlarda, masalan, Germaniya (LPI 4.2), Singapur (LPI 4.0) va Yaponiyada (LPI 3.9) [3] iqtisodiy o'sishning asosiy drayverlaridan biri sifatida tan olingan. O'zbekistonda esa, logistika tizimini takomillashtirishga qaratilgan investitsiyalar natijasida 2023-yilda LPI ko'rsatkichi 2.7 ga yetdi [3], bu mintaqaviy raqobatbardoshlikni oshirish uchun yanada rivojlanish imkoniyatlari mavjudligini ko'rsatadi. Bozor infratuzilmasining barcha elementlari, jumladan, transport, kommunikatsiya, moliyaviy va axborot tizimlarining uzluksiz ishlashi korxonalar faoliyati samaradorligini oshirib, milliy iqtisodiyotning barqaror o'sishini ta'minlashda fundamental rol o'ynaydi. Hozirgi globallashuv va raqamli transformatsiya davrida bozor infratuzilmasining rivojlanishi mamlakat iqtisodiy mustaqilligi va xalqaro raqobatbardoshligi uchun ustuvor ahamiyat kasb etadi. O'zbekistonning jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuvi jarayonida zamonaviy bozor infratuzilmasini shakllantirish va takomillashtirish masalasi dolzarb bo'lib qolmoqda. Mavjud tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, mamlakatning transport-logistika aloqalari, moliyaviy bozorlarining chuqurligi va axborot texnologiyalaridan foydalanish darajasi o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri bog'liqlik mavjud [4]. Xususan, Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra, rivojlanayotgan mamlakatlarda infratuzilma investitsiyalarining har bir dollariga 2-3 dollar iqtisodiy samaradorlik to'g'ri keladi [5]. Biroq, O'zbekistonda bozor infratuzilmasi elementlarining o'zaro muvofiqligi, moliyaviy institutlarning kichik va o'rta biznesga xizmat ko'rsatish darajasi hamda raqamli infratuzilmaning hududlar kesimidagi notekis rivojlanishi ...