KURS ISHI

KIRISH So'nggi yillarda global iqtisodiy jarayonlar bozor infratuzilmasining rivojlanishini strategik ustuvor vazifa sifatida ilgari surmoqda. Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda global logistika xizmatlari bozori hajmi 11 trillion AQSh dollaridan oshib [1], har yili o'rtacha 7-8% ga o'sib bormoqda. Xususan, raqamli infratuzilma va elektron tijorat platformalarining jadal kengayishi natijasida transchegaraviy elektron tijoratning umumiy hajmi 2025-yilga borib 7.9 trillion AQSh dollariga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. O'zbekistonda ham ushbu soha izchil rivojlanmoqda: 2023-yilda mamlakatning transport-logistika infratuzilmasiga kiritilgan investitsiyalar hajmi 2.5 milliard AQSh dollarini tashkil etdi [3], bu yalpi ichki mahsulotning 3.5% iga to'g'ri keladi. O'zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, so'nggi besh yilda mamlakatning logistika samaradorligi indeksi (LSI) ko'rsatkichi 2.5 balldan 2.8 ballga ko'tarilgan bo'lsa-da, bu global o'rtacha ko'rsatkichdan (3.1 ball) hali ham past hisoblanadi [4]. Raqamli raqobatbardoshlik indeksi bo'yicha O'zbekistonning pozitsiyasi esa 2023-yilda 67-o'rinni egalladi, bu Markaziy Osiyo mintaqasi bo'yicha eng yaxshi natijalardan biri bo'lsa-da, bozor infratuzilmasining to'liq salohiyatini ro'yobga chiqarish uchun hali ko'plab imkoniyatlar mavjudligini ko'rsatadi [5]. Bugungi kunda bozor iqtisodiyoti mexanizmlarining samarali ishlashini ta'minlash, tadbirkorlik faoliyatini qo'llab-quvvatlash va aholi farovonligini oshirishda bozor infratuzilmasining rivojlanishi hal qiluvchi rol o'ynamoqda. Mamlakatimizda investitsiya muhitini yaxshilash, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va xalqaro savdo aloqalarini kengaytirishda zamonaviy transport, logistika, aloqa va moliyaviy infratuzilmaning ahamiyati ortib bormoqda. Biroq, mavjud infratuzilmada hal etilmagan qator muammolar, jumladan, ayrim hududlarda infratuzilma ob'ektlarining yetishmasligi, ulardan foydalanish samaradorligining pastligi, raqamli xizmatlarning keng tatbiq etilmaganligi va institutsional mexanizmlarning takomillashtirilishi zarurati iqtisodiy o'sishga to'siq bo'lmoqda. Masalan, kichik va o'rta biznes sub'ektlari uchun moliya bozorlariga kirish imkoniyatlarining cheklanganligi yoki transport logistikasidagi samarasizliklar ishlab chiqarish tannarxini oshirib, raqobatbardoshlikni pasaytiradi [6]. Shuningdek, boz ...