KURS ISHI

KIRISH Davlatga qarshi jinoyatlar mavzusi bugungi kunda global va milliy miqyosda o‘zining dolzarbligini saqlab qolmoqda. BMTning Terrorizmga qarshi kurash bo‘yicha global strategiyasiga ko‘ra, 2023-yilda dunyo bo‘yicha terrorchilik harakatlari soni 2022-yilga nisbatan 12% ga oshgan bo‘lib, bu jinoyatlar oqibatida 7000 dan ortiq inson hayotdan ko‘z yumgan [1]. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti ma’lumotlariga ko‘ra, Markaziy Osiyo mintaqasida ekstremistik va radikal guruhlar faolligi so‘nggi besh yilda o‘rtacha 8% ga o‘sgan, bu esa mintaqa davlatlarining milliy xavfsizligiga jiddiy tahdid solmoqda [2]. Xususan, 2023-yilda O‘zbekistonda kiberterrorizm bilan bog‘liq jinoyatlar soni 2022-yilga nisbatan 15% ga ko‘paygan, bu esa kiberxavfsizlik sohasida yangi yondashuvlar ishlab chiqish zaruratini ko‘rsatmoqda [3]. Ushbu raqamlar davlatga qarshi jinoyatlarning tobora murakkablashib borayotganini va ularga qarshi kurashish mexanizmlarini takomillashtirish zarurligini yaqqol ko‘rsatadi. Mavzuning dolzarbligi, shuningdek, davlatning konstitutsiyaviy asoslarini, suvereniteti va hududiy yaxlitligini himoya qilishning ustuvorligidan kelib chiqadi. Global va mintaqaviy siyosiy beqarorlik, axborot texnologiyalarining rivojlanishi, radikal g‘oyalarning keng tarqalishi davlatga qarshi jinoyatlarning yangi shakllarini keltirib chiqarmoqda. Hali-hanuz davlatga qarshi jinoyatlarni profilaktika qilish, ularni samarali aniqlash va oldini olish bo‘yicha kompleks va tizimli yondashuvlar yetarli darajada ishlab chiqilmagan. Ayniqsa, kiberterrorizm va ekstremizmning raqamli muhitda tarqalishiga qarshi kurashishda huquqiy mexanizmlarni takomillashtirish, agentura faoliyatini kuchaytirish va xalqaro hamkorlikni kengaytirish muhim ahamiyat kasb etadi. Bu bo‘shliqlar mazkur tadqiqot doirasida to‘ldirilishi lozim bo‘lgan asosiy muammolardan hisoblanadi. Davlatga qarshi jinoyatlar masalasi jahon ilmiy doiralarida keng o‘rganilgan. Masalan, J. Kohut (2019) o‘z tadqiqotida terrorizmning moliyaviy oqibatlarini tahlil qilib, iqtisodiy barqarorlikka bo‘lgan tahdidlarni ochib bergan [4]. M. Hoffman (2020) ekstremistik guruhlarning ijtimoiy tarmoqlar orqali radikalizatsiya jarayonlarini o‘rgangan va ularga qarshi kurashishning samarali usullarini taklif qilgan [5]. S. Smirnov (2021) milliy xavfsizlik doktrinalaridagi davlatga qarsh ...