KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "Ta'lim sohasidagi xizmatlar ko'rsatishni takomillashtirish to'g'risida"gi farmoniga muvofiq, raqamli ta'lim resurslarini rivojlantirishga alohida e'tibor qaratilmoqda [1]. 2023-yil yakunlari bo'yicha O'zbekistonda raqamli ta'lim platformalaridan foydalanuvchilar soni 1.5 milliondan oshdi, bu esa 2022-yilga nisbatan 25% o'sishni tashkil etdi [2]. Jahon miqyosida elektron darsliklar bozori hajmi 2023-yilda 9.2 milliard dollarga yetdi va 2028-yilga borib yillik o'rtacha 18% o'sish bilan 21.3 milliard dollarni tashkil etishi kutilmoqda [3]. Bu ko'rsatkichlar ta'lim tizimida raqamli transformatsiyaning jadal sur'atlarda kechayotganini va elektron darsliklarning o'quv jarayonidagi ahamiyati tobora ortib borayotganini yaqqol ko'rsatadi [4]. Ayniqsa, matematika kabi aniq fanlarni o'qitishda an'anaviy usullarning cheklovlari mavjudligi sababli, interfaol va vizual materiallarga boy elektron darsliklarga bo'lgan ehtiyoj yuqori darajada [5]. Ushbu mavzu bugungi kunda ayniqsa dolzarbdir, chunki an'anaviy darsliklar zamonaviy o'quvchilarning axborotni qabul qilish tezligi va uslublariga mos kelmay qolmoqda. Yoshlar orasida mobil qurilmalardan va interfaol kontentdan foydalanish darajasi yuqoriligi sababli, ta'lim materiallari ham ushbu ehtiyojlarga moslashishi lozim [6]. Elektron darsliklar nafaqat o'quv materiallarini raqamli formatda taqdim etish, balki adaptiv ta'lim [7], geymifikatsiya [8], Augmented Reality (AR) [9] va Virtual Reality (VR) [10] kabi innovatsion texnologiyalarni integratsiya qilish orqali o'quv jarayonini yanada samarali va qiziqarli qilish imkoniyatini beradi. Biroq, O'zbekiston ta'lim tizimida elektron darsliklarni joriy etish va ulardan samarali foydalanish borasida bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Jumladan, yuqori sifatli, pedagogik talablarga javob beradigan va mahalliy o'quv dasturlariga mos keladigan elektron darsliklar ishlab chiqish, ularni sinovdan o'tkazish va keng miqyosda joriy etish mexanizmlari yetarli darajada takomillashtirilmagan [11]. Shuningdek, ularga qo'yiladigan yagona standartlar va talablar tizimini ishlab chiqish ham muhim ahamiyat kasb etadi. Elektron darsliklar va ularga qo'yiladigan talablar masalasi jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Masalan, J. Prensky (2001) o'z tadqiqotlarida "raqamli tub aholi" tushunchasini kiritib, zamonaviy o'qu ...