KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida keyingi yillarda axoli bandligi, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish va inson kapitalini rivojlantirishga qaratilgan islohotlar keng ko'lamda amalga oshirilmoqda. Ushbu davrda mamlakatda bandlik darajasi 2020 yilda 90.5% dan 2023 yilda 92.1% ga ko'tarilgan [1]. Shu bilan birga, ish beruvchilar orasida malakali kadrlarni tanlash va ularning samarali faoliyat yuritishini ta'minlash borasida jiddiy muammolar mavjud. Xususan, ishga qabul qilish jarayonida talab qilinayotgan texnik ko'nikmalar bilan bir qatorda, nomzodlarning emotsional intellekti darajasi ham muhim omil sifatida qaralmoqda. Jahon mehnat bozorida emotsional intellektni rivojlantirishga qaratilgan tadqiqotlar va trening dasturlari hajmi 2022 yilda taxminan 1.5 milliard dollarni tashkil etgan [2]. O'zbekistonda esa bu ko'rsatkich hali dastlabki bosqichlarda bo'lib, amaliy va ilmiy jihatdan chuqur o'rganishni talab etadi. Bugungi globallashuv va raqobatbardoshlik kuchaygan sharoitda har qanday tashkilotning muvaffaqiyati nafaqat moddiy-texnik bazasi, balki jamoa a'zolarining psixologik salohiyati, ularning bir-biri bilan samarali muloqot qila olish, qiyin vaziyatlarda ham xotirjamlikni saqlay olish qobiliyatiga bog'liq. Emotsional intellekt (EI) va uning shaxsiy hamda kasbiy muvaffaqiyatga ta'siri masalasi jahon psixologiya fani uchun ham dolzarb bo'lib qolmoqda. Xususan, pandemiyadan keyingi davrda ish joylaridagi stressni boshqarish, jamoaviy hamkorlikni mustahkamlash va xodimlarning ruhiy salomatligini qo'llab-quvvatlashda EIning o'rni tobora ortib bormoqda. O'zbekiston iqtisodiyotida, ayniqsa, xizmat ko'rsatish, ta'lim, sog'liqni saqlash va boshqaruv sohalarida EIning pastligi natijasida ish samaradorligining pasayishi, xodimlar orasida norozilikning ortishi va jamoaviy harakatlarning sustlashuvi kabi muammolar kuzatilmoqda. Hozirgacha O'zbekistonda EIning shaxsiy va kasbiy muvaffaqiyatga ta'sirini miqdoriy jihatdan baholash va uni oshirish bo'yicha tizimli tadqiqotlar yetarli darajada olib borilmagan. Emotsional intellektning nazariy va amaliy jihatlarini o'rganish sohasida jahon miqyosida bir qator taniqli olimlar o'z hissasini qo'shgan. Piter Salovey va Jon Mayer 1990 yilda birinchi bo'lib "emotsional intellekt" tushunchasini ilmiy muomalaga kiritib, uni o'z va o'zgalar hissiyotlarini idrok etish, baholash, tushunish, boshqarish va undan foydalanish qobiliyati ...