KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi maʼlumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mamlakat yalpi ichki mahsulotining o‘sish sur’ati 6%ni tashkil etdi [1]. Bu ko‘rsatkich rivojlanayotgan mamlakatlar uchun yuqori bo‘lsa-da, jahon iqtisodiyotining tez o‘zgaruvchan sharoitlarida barqaror va inklyuziv o‘sishni ta’minlash dolzarb muammo bo‘lib qolmoqda. Global miqyosda esa, 2023-yilda jahon savdosi hajmi 30,7 trillion dollarga yetib [2], bu jahon iqtisodiyotining o‘zaro bog‘liqligi tobora ortib borayotganini ko‘rsatadi. Fransiyaning global iqtisodiy sahnadagi o‘rni esa alohida ahamiyatga ega, chunki u Yevropa Ittifoqining ikkinchi yirik iqtisodiyoti bo‘lib, 2023-yilda YaIM 2,8 trillion AQSh dollaridan oshdi [3]. Bu esa uning innovatsion siyosatlari, texnologik yutuqlari va barqaror rivojlanishga intilishi orqali xalqaro iqtisodiy munosabatlarga ta’sirini chuqur o‘rganish zaruriyatini keltirib chiqaradi. Fransiya iqtisodiyotining jahon iqtisodiyotidagi o‘rni nafaqat uning hajmi bilan, balki o‘ziga xos iqtisodiy modeli – "dirijizm" (davlatning iqtisodiyotga faol aralashuvi) bilan ham belgilanadi. Bu model iqtisodiy rivojlanishning muayyan bosqichlarida O‘zbekiston kabi rivojlanayotgan mamlakatlar uchun qimmatli tajriba manbai bo‘lishi mumkin. Hozirgi kunda O‘zbekiston iqtisodiyotida modernizatsiya va raqamlashtirish jarayonlari faol amalga oshirilmoqda, bu esa innovatsion yechimlar va xorijiy ilg‘or tajribalarni o‘rganishni taqozo etadi. Biroq, Fransiya iqtisodiy modelining barcha jihatlari O‘zbekiston sharoitiga mos kelavermaydi, shuningdek, global iqtisodiyotning beqarorlik sharoitida, jumladan, jahon bo‘ylab inflyatsiya sur’atlari oshishi [4] va ta’minot zanjirlaridagi uzilishlar [5] kabi muammolar fonida, Fransiya tajribasini chuqur tahlil qilish va uning O‘zbekiston iqtisodiyotidagi qo‘llash imkoniyatlarini aniqlash, mamlakatimiz uchun iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash va raqobatbardoshlikni oshirishda hal etilmagan masalalardan biri bo‘lib qolmoqda. Jahon iqtisodiyoti rivojlanishini o‘rganishda ko‘plab taniqli olimlar o‘z hissalarini qo‘shganlar. Alfred Marshall (1890) o‘zining “Iqtisodiyot tamoyillari” asarida iqtisodiy o‘sishning asosiy qonuniyatlari, bozor mexanizmlari va tovarlar narxining shakllanishini tahlil qilgan [6]. John Maynard Keynes (1936) “Ish bilan taʼminlash, foiz va pulning umumiy nazariyasi” kitobida davlatning iqtisodiyotga aralashu ...