KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 26-maydagi “Geodeziya va kartografiya faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4731-sonli qaroriga muvofiq, mamlakatimizda geodezik ishlarni rejalashtirish, tashkil etish va amalga oshirish tizimini modernizatsiya qilish ustuvor vazifa etib belgilangan [1]. O‘zbekistonda kadastr, qurilish, qishloq xo‘jaligi va infratuzilma loyihalarining umumiy qiymati yillik 50 milliard dollardan oshiqroqni tashkil etadi [2]. Bu loyihalarining muvaffaqiyati bevosita yuqori sifatli va aniq geodezik ma’lumotlarga, shuningdek, ularni samarali rejalashtirishga bog‘liq. Misol uchun, so‘nggi besh yilda mamlakatimizda geodezik ishlar hajmi o‘rtacha yillik 12% ga o‘sib, 2023-yilda 3 trillion so‘mdan oshiqroqni tashkil etgan [3]. Shu bilan birga, 2022-2023 yillarda amalga oshirilgan yirik investitsiya loyihalarining qariyb 15% da geodezik ma’lumotlarning sifati yoki rejalashtirishdagi kamchiliklar sababli loyiha muddatlari uzaygan yoki qo‘shimcha xarajatlar yuzaga kelgan [4]. Ushbu statistik ma'lumotlar geodezik ishlarni rejalashtirishning nafaqat texnik, balki iqtisodiy jihatdan ham dolzarbligini yaqqol ko'rsatib turibdi. Bugungi kunda O‘zbekistonda shaharsozlik, yer resurslarini boshqarish, transport infratuzilmasini rivojlantirish va raqamli iqtisodiyotni shakllantirish bo‘yicha ulkan loyihalar amalga oshirilmoqda. Bu jarayonlarda geodezik ma'lumotlarning aniqligi, dolzarbligi va o'z vaqtida taqdim etilishi hal qiluvchi ahamiyatga ega. Biroq, geodezik loyihalarni rejalashtirishda risklarni baholash, moliyaviy asoslash va samaradorlikni oshirish bo'yicha yagona, tizimli va ilmiy asoslangan metodologiya hali to'liq shakllanmagan. Mavjud rejalashtirish jarayonlari ko'pincha an'anaviy yondashuvlarga asoslanib, zamonaviy texnologiyalarning (masalan, GIS, GPS) imkoniyatlaridan to'liq foydalanmayapti. Bu esa loyihalarining samaradorligiga salbiy ta'sir ko'rsatib, resurslarning behuda sarflanishiga, muddatlarning buzilishiga va pirovardida iqtisodiy yo'qotishlarga olib kelishi mumkin. Shu bois, geodezik ishlarni rejalashtirishda zamonaviy boshqaruv prinsiplarini, iqtisodiy tahlil usullarini va innovatsion texnologiyalarni integratsiya qilish, shuningdek, ularning samaradorligini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqish zarurati ushbu tadqiqot mavzusining dolzarbligini yanada oshiradi. Geod ...